Elektromobilność bez pierwiastków ziem rzadkich, w szczególności litu, determinuje rozwój samochodów elektrycznych i akumulatorów... pod kątem ich zasilania. To jeden z najważniejszych pierwiastków stosowany w produkcji aut elektrycznych. Nikt z wielkich producentów elektryków nie chwali się pozyskiwaniem tego pierwiastka z istniejących złów: Boliwia, Chile, Australia, Chiny. Ostatnio duże złoża tego pierwiastka (wodorotlenek litu) odkryto w Czechach.
fot. autoflesz.com
Wiemy, że lit nie tylko jest pożądanym pierwiastkiem do budowy akumulatorów litowo-jonowych. Nadal używa się go w przemyśle chemicznym, lecznictwie, w elektrowniach wiatrowych czy w hutnictwie szkła. Do zakończenia II wojny światowej był używany także do kontrolowanej reakcji jądrowej, dziś - wodorku litu (LiOH)- służy jako paliwo jądrowe.*
*/ dokładniej wodorotlenek litu (LiOH) jest ważnym związkiem litu. Deuterek litu był używany jako paliwo jądrowe w pierwszych konstrukcjach ładunków termojądrowych...
Ale już w 1912 roku Gilbert Newton Lewis (amerykański fizykochemik) rozpoczął prace nad skonstruowaniem baterii litowej. Jego zdaniem bateria ta miała zastąpić słynne ogniwo Leclanchégo, które zostało skonstruowane przez francuskiego inżyniera Georges'a Leclanchégo już w 1866 roku. To ogniwo zawsze było oczkiem w głowie nauczycieli na lekcjach elektrotechniki, znacznie mniej mówiono wtedy o baterii litowej. Dziś dość skrycie mówi się o grafenie, mającym zastąpić baterie litowo-jonowe.
Ale do brzegu. W Europie następuje skok technologiczny, kiedy to znana japońska firma Sony wyprodukowała (w roku 1991) pierwszą seryjną, wydajną baterię litowo-jonową. Dziś baterie litowo-jonowe – kolejnej generacji – robią zawrotna karierę w dziale komputerów (laptopy, tablety, drukarki przenośne) czy w systemach GPS (nawigacje, w tym smartfony). Rozwój tych baterii nakręca elektromobilność, koncern który wyprodukuje najlepszej, najefektywniejsze baterii litowo-jonowe, zdolnej do szybkiego przyjmowania ładunku, o wysokiej wydajności - zdominuje na jakiś czas produkcję aut elektrycznych. Piszemy – na jakiś czas – bo to rozwój ogniw paliwowych fuel-cell i zielony wodór - najprawdopodobniej zdominuje rynek elektromobilności. Tym samym Elon Musk przestanie dominować na światowych rynkach - w produkcji aut elektrycznych i akumulatorów do nich.
Chiny, które są potentatem elektryków i posiadają jedne z największych złóż litu i pierwiastków ziem rzadkich już chcą wprowadzić nowe baterie litowo-jonowe.*
*/ jeszcze nie tak dawny cel, jakim było osiągnięcie granicy 300 Wh/kg dla baterii litowych, jest już przeszłością. W rzeczywistości pojawiły się już wersje samochodowe z energią 360 Wh/kg. Chińskie laboratoria pracują jednak nad bateriami o pojemności około 500 Wh/kg, ale chińscy naukowcy już opublikowali badania w których przedstawiają baterie o pojemności przekraczającej 700 Wh/kg! Naukowcy nazwali swoje ogniwo LRM (Lithium-Rich Manganese). Ale... żywotność takiego ogniwa jest nie do przyjęcia. / źródło: biuletyn Chinese Physical Letters/
Lit - potentaci
Liderem w pozyskiwaniu lotu jest Australia, na drugim miejscu Chile (metoda solankowa, pracują tu nawet dzieci), na trzecim Chiny. Statystycy dość oszczędnie wymieniają Koreę Pn. jako największego państwa leżącego na złożach pierwiastków ziem rzadkich, w tym litu.
Na liście najbogatszych państw posiadających złoża litu są także: Stany Zjednoczone, Brazylia, Portugalia, Zimbabwe, Boliwia (solniska Salar de Uyuni są największymi ze znanych na świecie), Meksyk, ostatnio Czechy.
Dodajmy, z powodu na swoją reaktywność, lit nie występuje w formie czystej, może to być np. krzemianu litu (kopalnie), węglan lub chlorek litu (w słonych jeziorach), a także wodorotlenek litu. Trzeba jednak wiedzieć, że przy wydobyciu litu np. w Chile czy Boliwii zatrudnia się najmłodsze dzieci, co więcej, nie przeszkadza to takim graczom na rynku jak np. Grupa Volkswagena.
Czechy – największe złoża w Europie
W niewielkiej miejscowości Cinovec (100 km od Pragi), znajdują się największe złoża litu na Starym Kontynencie. Szacuje się, że czeskie złoża odpowiadają za 3 do 5 proc. światowych zasobów "białego złota".
Wstępne odwierty pokazują, że w Cinovcu możliwe byłoby wydobycie 2,25 mln ton rudy rocznie, co pozwoliłoby na produkcję prawie 30 tys. ton wodorotlenku litu. Według obecnych szacunków ilość wydobywanej rudy powinna wystarczyć do wyprodukowania (rocznie) prawie miliona baterii litowych do samochodów.
redakcja autoflesz.com
Źródło: Deutche Welle, Chinese Physical Letters