Odzyskanie niepodległości po 123 latach niewoli było wydarzeniem epokowym dla każdego Polaka. Dziś świętujemy 101 rocznicę odzyskania niepodległości. W całym kraju odbyły się z tej okazji uroczyste obchody, były wystąpienia prezydenta i premiera, zorganizowano marsze i inscenizacje historyczne. Co ciekawe – dziś pod polską flagą zjednoczyła się nawet opozycja.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / bazylika katedralna w Łowiczu
Wysiłek wielu Polaków, mężów stanu, ofiary poniesione na frontach I wojny światowej oraz aktywne działania dyplomatyczne zaowocowały narodzeniem się II Rzeczypospolitej. Niewątpliwie Ojcami Niepodległości byli: Józef Piłsudski, Roman, Dmowski, Ignacy Jan Paderewski, Wincenty Witos, Wojciech Korfanty i Ignacy Daszyński.
Wymienieni reprezentowali różne opcje i poglądy polityczne, różnili się religią, optyką odzyskania niepodległości. Jednak dla wspólnej sprawy potrafili zjednoczyć się wokół nadrzędnego celu: NIEPODLEGŁOŚCI.
Aby osiągnąć nadrzędny cel Polacy potrzebowali charyzmatycznego przywódcy – został nim marszałek Józef Piłsudski.
Józef Piłsudski (1867-1935) - Naczelny Wódz Wojska Polskiego, jeden z twórców i przywódców Polskiej Partii Socjalistycznej oraz jej Organizacji Bojowej, kierownik Związku Walki Czynnej, w czasie I wojny światowej Komendant I Brygady Legionów Polskich, twórca Polskiej Organizacji Wojskowej. W Drugiej Rzeczypospolitej m.in. Naczelnik Państwa Polskiego, po przejęciu władzy w maju 1926 r. dwukrotnie premier, w latach 1926-1935 minister spraw wojskowych oraz Generalny Inspektor Sił Zbrojnych, faktyczny przywódca państwa polskiego.
Zwolniony (w listopadzie 1918 roku) z twierdzy w Magdeburgu powrócił do kraju, gdzie został wybrany Naczelnikiem Państwa – godność tę sprawował do grudnia 1922 roku. Równolegle Piłsudski stał również na czele polskiej armii, dowodząc nią m.in. podczas wojny polsko-bolszewickiej, w której odniósł słynne zwycięstwo w bitwie warszawskiej, w sierpniu 1920 roku. Od połowy 1923 roku, rezygnując z udziału w życiu politycznym, oddawał się w głównej mierze pracy pisarskiej i odczytom, budując równocześnie i rozszerzając zaplecze swych zwolenników.
W maju 1926 roku przeprowadził zbrojny zamach stanu przejmując władzę w Polsce. Choć oficjalnie piastował jedynie stanowisko Głównego Inspektora Sił Zbrojnych oraz Ministra Spraw Wojskowych, to w rzeczywistości aż do śmierci był faktycznym dyktatorem państwa polskiego. Zmarł 12 maja 1935 roku. /niepodległa.gov.pl/
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / pałac w Nieborowie, nawet w Dzień Niepodległości wstęp biletowany
Ignacy Paderewski (1860-1941) - wybitny pianista, kompozytor, polityk, przedstawiciel Komitetu Narodowego Polskiego w Stanach Zjednoczonych, prezydent rady ministrów i minister spraw zagranicznych, delegat Polski na konferencję pokojową w Paryżu, współinicjator opozycyjnego wobec rządów piłsudczyków tzw. Frontu Morges, podczas II wojny światowej przewodniczący Rady Narodowej RP.
Pobyt Paderewskiego w Stanach Zjednoczonych (od 1915 roku), mający przynieść pomoc materialną dla ogarniętej wojną Polski, spowodował przełom polityczny. Edward Mandell House, doradca prezydenta USA Woodrowa Wilsona, przekonany argumentami Paderewskiego, przeorientował stanowiska Amerykanów na tyle skutecznie, że powrót państwowości polskiej stał się dla Europy oczywistością.
Roman Dmowski (1864-1939) - wizjoner, polityk, publicysta, przywódca i ideolog Narodowej Demokracji, działacz Ligi Polskiej, następnie jeden z twórców Ligi Narodowej, współtworzył Stronnictwo Narodowo-Demokratyczne. Poseł do Dumy Rosyjskiej, podczas Wielkiej Wojny prezes Komitetu Narodowego Polskiego, delegat Polski na konferencję pokojową w Paryżu, w II Rzeczypospolitej m.in. minister spraw zagranicznych, założyciel Obozu Wielkiej Polski oraz Stronnictwa Narodowego, autor wielu dzieł programowych i publicystycznych. /źródło: niepodlegla.gov.pl/
Ignacy Daszyński (1866-1936) - polityk, publicysta, działacz socjalistyczny i niepodległościowy. Współtwórca Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego, poseł do austriackiej Rady Państwa, w listopadzie 1918 r. premier Tymczasowego Rządu Ludowego Republiki Polskiej. W okresie II Rzeczypospolitej jeden z liderów Polskiej Partii Socjalistycznej, marszałek Sejmu (1928-1930) oraz jeden z przywódców Centrolewu.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com/ w Łowiczu tuż przed bazyliką katedralną zorganizowano wystawę fotograficzną z okazji Dnia Niepodległości, były akcenty bitwy nad Bzurą, zniszczeń wojennych, w tym zdjęcia po bombardowaniu rynku miasta...
Piłsudski po swym powrocie do kraju widział Daszyńskiego w roli pierwszego premiera niepodległej Polski, jednak kandydatura ta została zablokowana przez Narodową Demokrację. Skupiając się odtąd na pracy parlamentarnej, Daszyńskiego kreowano na lidera Polskiej Partii Socjalistycznej. W tym okresie popierał poczynania Piłsudskiego. Zmieniło się to po maju 1926 roku – Daszyński stał się on jednym z przywódców opozycji wobec autorytarnych rządów piłsudczyków.
Wojciech Korfanty (1873-1939) - polityk, działacz narodowy i niepodległościowy, redaktor i publicysta, wydawca górnośląskiego „Polaka”, poseł do Reichstagu, polski komisarz plebiscytowy na Górnym Śląsku. Faktyczny przywódca III powstania śląskiego, poseł na Sejm RP oraz do Sejmu Śląskiego, przywódca chadecji, sądzony i skazany w procesie brzeskim. Od 1935 roku przebywał na emigracji w Czechosłowacji, współtwórca opozycyjnego wobec sanacji tzw. Frontu Morges*, wiosną 1939 roku powrócił do kraju, gdzie wkrótce zmarł.
*/ Front Morges – polityczne porozumienie działaczy stronnictw centrowych, powstałe w 1936 z inicjatywy gen. Władysława Sikorskiego i Ignacego Paderewskiego w celu walki z dyktaturą sanacyjną i prowadzoną przez nią polityką zagraniczną. Porozumienie zostało zawiązane w szwajcarskiej miejscowości Morges, w której mieszkał Ignacy Paderewski.
Wincenty Witos (1874-1945) - polityk, działacz ludowy i niepodległościowy, jeden z twórców Stronnictwa Ludowego oraz Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”, poseł do austriackiej Rady Państwa, przewodniczący Polskiej Komisji Likwidacyjnej. W okresie II Rzeczypospolitej trzykrotny premier, jeden z przywódców Centrolewu, sądzony i skazany w procesie brzeskim, w latach 1933-1939 na emigracji politycznej w Czechosłowacji, w czasie II wojny światowej internowany przez Niemców.
Witos aż trzykrotnie – w latach 1920-1921, 1923 i 1926 – sprawował funkcję premiera. Utworzenie przezeń gabinetu w maju 1926 roku w koalicji ze znienawidzoną przez Józefa Piłsudskiego Narodową Demokracją stało się jedną z przyczyn przeprowadzonego wówczas przez Piłsudskiego zamachu stanu. Po przewrocie majowym Witos już nigdy nie odgrywał takiej roli jak wcześniej. Zaangażowawszy się w prace opozycyjnego wobec piłsudczyków Centrolewu został w nocy z 9 na 10 września 1930 roku aresztowany i osadzony w twierdzy brzeskiej, a następnie skazany w procesie brzeskim na karę półtora roku więzienia. Zdecydował się wówczas opuścić Polskę i udać się na emigrację do Czechosłowacji, z której powrócił do kraju w marcu 1939 roku. Podczas II wojny światowej odmówił współpracy z Niemcami i był przez nich przetrzymywany w areszcie domowym w rodzinnych Wierzchosławicach. Po zakończeniu wojny nie zgodził się również na współpracę ze Związkiem Sowieckim. /źródło: niepodlegla.gov.pl/
/Na koniec przypomnijmy, że z dniem 11 listopada Polacy mogą lecieć do Stanów Zjednoczonych bez wiz. Z tej okazji, jak również na okoliczność Dnia Niepodległości pani ambasador USA w Polsce Georgette Mosbacher złożyła w imieniu prezydenta Stanów Zjednoczonych i swoim własnym życzenia.
redakcja autoflesz.com