Pierwsza jazda

Mazda lubi zaskakiwać nowinkami technicznymi. Nie idzie drogą Toyoty i innych producentów w segmencie aut hybrydowych, udowadnia że można nieco inaczej dążyć do zmniejszenia zużycia paliwa i emisji CO2  (Skyactiv-G, Skyactiv-X benzyna-diesel), a ostatnio pojawiła się w portfolio producenta elektryczna Mazda MX-30 e-Skyactiv. Niby nic nadzwyczajnego, ale po pierwszej jeździe możemy powiedzieć, że kilka rozwiązań jest unikalnych w tym segmencie. Na pierwszą  sesję elektrycznej Mazdy dostaliśmy zaproszenie od ASD Mazda-Bednarscy, Łysomice k.Torunia. Dziękujemy!

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Pogoda  była niezbyt łaskawa, jesienna mżawka i porywisty wiatr zwykle nie zachęca do testów, ale Maździe się nie odmawia. Myśleliśmy, że to typowy crossover jakich wiele już na rynku. Okazuje się jednak, iż pod maską model ten skrywa kilka nowinek technicznych:

• ciekawa PR-owa otoczka  elektrycznej Mazdy – adresowana do wyselekcjonowanego klienta, pragnącego pokonać jedynie 50 km w mieście. Obecnie zgodnie z cyklem WLTP Mazda potwierdziła zasięg do 260 km;
• pojemność energetyczna baterii 35,5 kWh, według nas  - wystarczająca pojemność;
• baterie litowo-jonowe dostarcza Panasonic, a gwarancja producenta wynosi 8 lat;
• "Ładowarka słupkowa zamontowana przy ASD (22 kW)  - to jest to samo urządzenie co Wallbox - ma podobne  czasy ładowania baterii - naładujemy je do 100 proc. pojemnosci w ciągu  3,4-4 godz., zaś  z gniazdka domowego 230V czas ładowania wydłuży się do  7-8 godzin. Crossover  ładowany prądem przemiennym o napięciu 230 V i 400 V (siła 3 fazy) przyjmie 100 proc. ładunku.  Przy ładowaniu prądem przemiennym  ładowarka wyłączy się automatycznie przy 80 proc. zapełnienia baterii (tak są skonfigurowane to urządzenie, aby nie przeciążać baterii" - tłumaczy Marcin Goc;
• mała pojemność baterii, mała emisja CO2 - to plusy w przypadku utylizacji (wreszcie ktoś pomyślał o recyklingu);
• zasięg 200-260 km wyliczono tak, aby Mazda MX-30e mogła bezproblemowo przejechać dystans dzienny w dużym mieście (np. podróż do i z pracy) a kierowca mógł podładować baterię w przydomowym garażu. Jak nam wytłumaczył Marcin Goc, doradca handlowy, Mazda Bednarscy Toruń,   Europejczyk dziennie - mówiąc kolokwialnie - potrzebuje samochodu w mieście na dystansie do 50 km. A taksówkarze? Cóż oni wolą hybrydy Toyoty;

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

• mówi się (z dużym prawdopodobieństwem), że nieco później pod maskę trafi Range Extender (dodatkowy silnik spalinowy np. Wankel), co mogłoby znacznie zwiększyć zasięg. Tak właśnie zrobiono w bmw i3 REx (ale bez jednostki Wankla);
• totalne zaskoczenie, to tylne drzwi otwierające się  „pod wiatr” jak w Maździe RX-8 czy wspominanym bmw i3. Świetny pomysł, brak słupka środkowego, wygodne zajmowanie miejsc na tylnej kanapie. Tę nowinkę z radością przyjmie teściowa,  aczkolwiek problemy mogą być na hipermarketowych (podziemnych) parkingach, gdzie szerokość linii ograniczających wymalowana jest „z fantazją” (dla małych kompaktów);
• nowością jest też dotykowy panel klimatyzacji umieszczony  praktycznie na wysokości drążka zmiany biegów (gniazdo zasilana +12V umieszczono jeszcze głębiej, niezbyt poręcznie);
• Mazda MX-30 e-Skyactiv nie ma tradycyjnej skrzyni biegów, ale zachowano dla kierowcy drążek (dżojstik)  – jak w skrzyni automatycznej z możliwością zapinania: „D" (drive, jazda do przodu), „P” (parking) „N” (Neutral). Ciekawostka jest tu  „jazda do tyłu”, wystarczy zmienić biegunowość (fazy) zasilania silnika (wszystko załatwia elektronika) i po kłopocie, żadnych przekładni, reduktorów, etc.
• crossover ma też funkcję odzyskiwania energii (rekuperacja) oraz regulowaną siłę hamowania silnikiem.  Zamiast funkcji e-Pedal, jak w Nissanie Leaf zastosowano tu łopatki przy kierownicy i kierowca sam reguluje sobie siłę hamowania. Genialne i proste zarazem!

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Silnik i przekładnia
Pod maską crossovera "czarna dziura" -  kompaktowy silnik elektryczny ma sporo wolnego miejsca do ewentualnej zabudowy. Jak powiedzieliśmy – nie  znajdziemy tu tradycyjnego silnika iskrowego, ani skrzyni biegów. Zamiast tego mamy napęd nazwany  e-Skyactiv + akumulator rozruchowy. Jego podstawowymi elementami są:

• silnik elektryczny o mocy 105,1 kW;
• moduły  baterii litowo-jonowych o wydajności 35,5 kWh;
• falownik;
• przetwornica napięcia DC/DC (prąd stały/prąd stały). Prąd stały czerpany z baterii litowo-jonowej przetwarzany jest przez falownik na prąd przemienny. Przetwornica DC/DC obniża napięcie dla potrzeb zasilania różnych urządzeń dodatkowych +12V na wyposażeniu crossovera (klimatyzacja, system audio Bose, ogrzewanie czy nawigacja);
• jednobiegowa przekładnia redukcyjnej o stałym przełożeniu;
• zamiast tradycyjnego sprzęgła sprzęgiełko hydrokinetyczne.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

W układzie elektrycznym tego crossovera występuje  system e-GVC Plus (electric G-Vectoring Control Plus). Zaletą tego rozwiązania są płynne przejście napędu (bez szarpania i zrywania), aż  do osiągnięcia optymalnej prędkości. Pamiętajmy, że nie ma tu sprzęgła, ale praca silnika elektrycznego i przeniesienie 265 Nm muszą być płynne,  od najniższych do najwyższych prędkości obrotowych; co często w napędach hybrydowych jest trudnym problemem do rozwiązania. Dla przykładu  w Toyocie zastosowano genialną przekładnię jednostopniową e-CVT.

Moduł baterii litowo-jonowych zamontowani pod siedzeniami tylnymi i pod podłogą bagażnika. Uzyskano dzięki temu całkiem dobry rozkład masy, ale producent nie podaje procentowego rozdziału. Najprawdopodobniej, w celu poprawienia wydajności baterii, planuje się dodatkowe chłodzenie tego newralgicznego zespołu (a zimą nawet podgrzewanie).

Mieliśmy przyjemność odbyć krotka jazdę tym najnowszym crossoverem Mazdy; ze względu na małe zużycie energii ustawiony tryb ECO. Mimo to start od 0-100 km/h zajmuje 9,7 s, szału nie ma, ale jest płynne przyspieszanie i cisza jak na lekcjach matematyki!  Wyczuwalny jest moment, gdy napęd przechodzi do maksymalnej pracy z pominięciem trybu  Eco (taki efekt można porównać do funkcji "overboost" w silnikach doładowanych, np. Ford Focus, zwiększający chwilowo  max moment obrotowy o kilka proc.). Co ważne, maksymalny moment obrotowy jest dostępny niemal od najniższych prędkości obrotowych silnika elektrycznego, co ma znaczenie dla kierowców kochających atomowe opuszczaniu miejsca pod światłami.
Ale największa frajdę sprawia kierowcy... symulator pracy silnika iskrowego. Tak, inżynierowie i akustycy pokusili się o dopracowany system przypominający o klasycznym dźwięku, rasowej jednostki benzynowej. To działa i cieszy w każdym momencie mocniejszego wciśnięcia pedału  gazu.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Filozofia Mazdy
Wszyscy pracownicy Mazdy odpowiedzialni za sprzedaż tego pierwszego w rodzinie modelu elektrycznego byli na krótkim szkoleniu. Teraz z dużym akcentem kładą nacisk na ekologię i tzw. ślad węglowy. Jak to rozumieć? Całkiem prosto,  akumulatory o malej wydajności energetycznej wystarczają do sprawnego poruszania się po zatłoczonym mieście. W przypadku recyklingu i neutralizacji baterii litowo-jonowych nie potrzebują aż  tak wielkich nakładów podczas utylizacji. Co więcej,  przytaczany dość mocno  tzw. ślad węglowy, czyli  ilość zużytej energii (głównie węgla) w procesie produkcji także jest mniejsza. To z kolei przekłada się na mniejszą emisję CO2 do atmosfery.
Bardzo ważnym argumentem w tej filozofii Mazdy jest to, że firma z Hiroszimy już pomyślała o utylizacji. Czy tak samo myślą inżynierowie Hyundaia? Przypomnijmy,  że słynny Hyundai  Kona ma baterie o wydajności aż 64 kWh i dysponuje najlepszym przyspieszeniem w tym segmencie (7,9 s). Ale za 5-6 lat, po zakończeniu gwarancji na baterie przyjdzie czas na ich utylizację. To nie jest tak prosty problem, jak obieranie pomarańczy.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Trochę matematyki
Zakładając, że przeciętny niedoświadczony kierowca samochody elektrycznego zużyje energii na poziomie 19 kWh/100 km, bazowy akumulator o pojemności 35,5 kWh zapewnia crossoverowi zasięg min. 200 km (260 km  w cykli miejskim, gdzie zespół napędowy pracuje w fazie rekuperacji tj. odzyskiwania energii). Przeliczając to na konkretne złotówki i źródło ładowania otrzymujemy:

• z przydomowego gniazdka 230V i dostarczonej ładowarki w cykli 7-8 godzinnym zapłacimy 0,59 zł  (taryfa Enei) x 19 kWh – 11,21 zł/100 km;
• na stacjach GreenWay Polska (40-150 kW) 2,52 x 19 kW – 47,88 zł/100 km. Na stacjach do 40 kW taryfa maleje do 2,27 zł/kWh;
• na stacjach giganta Ionity (operator ultraszybkich stacji ładowania) 3,50 x 19 kWh = 66,5 zł/100 km

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / drzwi tylne otwierane "pod wiatr", brak słupka środkowego...

Już z tego prostego porównania można wyciągnąć wnioski:

• opłacalność jazdy eklektykiem jest znaczna przy ładowaniu z własnego gniazdka 230V, parkujesz w garażu i przez noc ładujesz;
• korzystanie z usług  potentatów na polskim rynku jest nieopłacalne, a ceny paskarskie. Aczkolwiek dla prezesów korporacji czy dyrektorów największych banków w Polsce nie ma to zasadniczego znaczenia, liczy się prestiż i modne ostatnio ECO.
• średniej klasy diesel np. bmw 320d 163 KM zużyje na pokonanie 100 km 24,42 zł. Przyjęliśmy spalanie średnie 6,0 l/100 km cena ON wg PIPP 4,57 zł z dn. 15 października br.

- Próby egzemplarzem przedprodukcyjnym w Tokio wykazały, iż doświadczony w jedzie elektrykiem kierowca wykorzystuje zaledwie 11-12,7 kWh. Tym samym technika jazdy samochodem elektrycznym ma znaczenie – powiedział  Marcin Goc, doradca handlowy, Mazda Bednarscy, Łysomice k.Torunia

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Jako ciekawostkę podajemy nasze zużycie energii na pokonanie 100 km. Nie jest ono zbyt wiarygodne, bo zrobiliśmy dosłownie kilkanaście kilometrów dookoła strefy przemysłowej w Łysomicach - niemniej wyniosło ono ok. 15,4 kWh.

Co należy wziąć pod uwagę w przypadku zakupu elektryka:

• koszt pierwszego przeglądu Mazdy MX-30e jest  tańszy niż wersji benzynowej;
• w silniku nie ma oleju i filtra, ale  za to płyn chłodzący (również w układzie chłodzenia baterii);
• odpada problem zużywającego się sprzęgła, rozrządu, świec zapłonowych i podobnych podzespołów jednostki iskrowej;
• znacznie  wolniej zużywają się elementy układu hamulcowego.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Musisz jednak liczyć się z planowaną  wymiana baterii po upływie gwarancji producenta (8 lat). Warto jednak dodać, że do dziś jeżdżą np. Toyoty Prius z pierwszym zestawem baterii (Toyota daje 10 lat gwarancji), a w Polsce są już serwisy dokonujące naprawy baterii do elektryków i hybryd - w tym plug-in.

-  Producent daje gwarancję na baterią 8 lat. Ale jej trwałość (wydajność  energetyczna) może być zadowalają nawet przez 20 lat. W tym momencie nie wiemy, czy po tych 8 talach będzie konieczna wymian baterii - tłumaczy Marcin

- Panel klimatyzacji jest wyposażany także w ekran dotykowy, ale - co ważne dla seniorów - również w fizyczne... elektroniczne przyciski - precyzuje Marcin Goc

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Rośnie też sieć stacji ładowania. Jednak  cena zakupu elektryka dla Nowaka czy Kowalskiego nadal jest zaporowa (dla niego i rodziny). Jaskółką w tym biznesie jest jednak uruchomiony dopiero czerwcu program dopłat. Dopłaty obejmą wyłącznie fabrycznie nowe pojazdy wykorzystywane do celów prywatnych. Osoby fizyczne mają szansę otrzymać subsydium w wysokości do 18 750 zł, przy czym nie więcej niż 15 proc. kosztów kwalifikowanych, które zostaną poniesione po 1 maja 2020 r. Zgodnie z sugestiami przedstawicieli resortu ze stycznia tego roku, skala dopłat została obniżona dokładnie o połowę w stosunku do tej przewidzianej w rozporządzeniu Ministerstwa Energii z 2019 roku. /źródło: auto.wprost.pl/

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Podsumowanie
Już słyszymy te narzekania dziennikarzy, że Mazda MX-30 e-Skyactiv, ma zbyt słabe baterie, za mało mocy, a system wirtualnego klangu silnika porównywany jest do taniego syntezatora Casio i nie jest warty 142.900 zł (wersja KAI). Odpowiedź jest tylko jedna: "Konkurencja może być szybsza, mieć większy zasięg, itp. Należy tylko zadać sobie pytanie: Po co? Czy,  aby napić się piwa  powinienem kupić sobie cały browar? Czy potrzebuję  wozić i dźwigać ogromne  baterie na 400 km,  jeśli przejeżdżam tylko 50 km" - pyta Przemysław Zientarski, szef działu handlowego.
Trudno nie przyznać mu racji... już  zapomnieliśmy, jak w dawnym PRL-u jeździliśmy z Gdańska do Zakopanego popularnym "maluchem", a zbiornik miał tylko 21 l pojemnosci (co wystarczało na 300-370 km). Wtedy nikt nie narzekał!

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Gdyby chodziło o Volkswagena ID.3 to wszystko byłoby pod kontrolą, jak chcą mainstreamowi media z niemieckim wkładem. Różna jest też optyka promowania tych  elektryków na polskim rynku.

- Mazda oferuje auto zaprojektowane do miasta, zbudowane do codziennej konieczności przemieszczania się np. do pracy i z powrotem, zbudowana w myśl najnowszego trendu ekologii, do tego najlepiej wyposażone w swojej klasie zarówno pod względem bezpieczeństwa czy komfortu. Do mnie osobiście to przemawia - przekonuje  Przemysław Zientarski, Kierownik Działu Handlowego, Mazda-Bednarscy

Wspomnieliśmy o dopłatach rządowych, ale Mazda znów idzie w dobrym kierunku. Nie wszyscy miłośnicy elektromobilności otrzymają dopłaty, bo pula dofinansowania jest ograniczona. Dlatego  centrala wprowadziła na elektryczną Mazdę MX-30e „Ekodopłatę Mazdy” w wysokości 18 750 zł brutto do każdego egzemplarza z rocznika 2020, zamówionego do 31 października tego roku. Dodajmy tylko, że Mazda proponuje także leasing „Skypremium Go"  czy kredyt „Wygodna rata”.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Mazda MX-30 e-Skyactiv posiada bogate, jeśli nie najbogatsze wyposażenie standardowe w segmencie, z centralnym systemem rozrywki i łączności Mazda Connect (ekran 8,8”). Jeśli chodzi o filozofię KODO Mazdy, to w wydaniu elektrycznego crossovera udało się połączyć piękno z... prostotą. Praktycznie wszystkie elementy nowego modelu poddają się recyklingowi (niektóre są nawet wykonane z butelek PET po rycyklingu). Dodajmy, że zabezpieczenie antykorozyjne jest wzorowe, a opony Bridgestone Turanza T005A 215/55R18 zaprojektowano specjalnie do elektryków.

Wzmocnione ładowanie - jeśli korzystasz ze zwykłej ładowarki sieciowej prądu zmiennego (np. 22 kW) potrzebujesz do 4,5 godziny na 80 proc. pojemnosci baterii, z sieciowego gniazdka w garażu do 7-8 godz. (dodatkowa ładowarka Wallbox Enelion Stilo rozwiązuje ten problem w niecałe 5 godz.; pobór mocy 7,4 kW).  Możesz przy okazji dostać darmowe aplikacje Mazdy na zarządzanie systemami rozrywki, ładowania,  klimatyzacji czy lokalizowania pojazdu na smartfona lub  iPhone’a.

fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com

Dzięki temu, że masa crossovera nie jest przesiąknięta  zbędnymi kilogramami baterii zasilającej, Mazda MX-30 jest zwinna i gotowa na każde żądanie swojego kierowcy. Tylko przy okazji dodajmy, iż średnica zawracanie 10,4 m pewnie zaskoczy niejednego przeciwnika elektromobilności. Jak wcześniej wspomnieliśmy, nisko osadzony środek ciężkości i odchudzone nadwozie (jak po kuracji  Berberyną; tj. cudowny lek na odchudzanie) pozwala na więcej, przy czym pewne pokonywanie  zakrętów wpisane jest do planu dnia. Jazda tym elektrykiem to przyjemność sama w sobie, a przy okazji masz darmowe parkowanie w strefie miejskiej i pole position na buspasie.

Niewątpliwymi zaletami  pierwszego elektryka  w rodzinie Mazdy są: nowatorski design i otwieranie drzwi tylnych "pod wiatr", ledowe światła soczewkowe, dodatkowe chłodzenie baterii akumulatorów litowo-jonowych, bardzo dobry rozkład masy, całkiem spory bagażnik, progresywny układ kierowniczy, zachowany drążek zmiany biegów sterujący przekładnią jednobiegowa (nie znajdziemy tu tradycyjnej skrzyni biegów czy sprzęgła), spory moment obrotowy przenoszony za pomocą sprzęgiełka hydrokinetycznego, zawieszenie dość sprężyste i komfortowe zarazem, bardzo dobre zabezpieczenie przed korozją, wyświetlacz head-up, dodatkowy układ dźwiękowy symulujący pracę silnika iskrowego, bardzo dobre wyposażenie wersji bazowej, wygodne fotele, świetny system audio renomowanej firmy Bose, solidny prześwit, możliwość regulacji hamowania silnikiem elektrycznym, podgrzewanie (zimą) i chłodzenie baterii płynem chłodzącym,  8- letnia gwarancja na akumulatory, responsywny układ e-Skyactiv pozwalający na obniżenie wydajności energetycznej do 11-11,9 kW/100 km (doświadczeni kierowcy znający technikę jazdy samochodami elektrycznymi).

Wady: zbyt krótko jeździliśmy tym crossoverem, aby obiektywnie wypowiadać się w tym temacie. 

Czy kupilibyśmy ten model? Cóż odpowiedź naszych redakcyjnych dziennikarzy jest powszechnie znana. Jeszcze nie teraz, cena jest zaporowa, przynajmniej dla nas. Ale ponoć wszystko idzie w dobrym kierunku. Jak dowiedzieliśmy się od Przemysława Zientarskiego, kierownika działu sprzedaży  Mazda-Bednarscy, Łysomice k.Torunia - już   wielu klientów poprosiło o jazdy próbne, widać było ten look i uśmiech na twarzy. My zaś będziemy pozytywnie wspominać kolejne auto elektryczne powodujące gęsią skórkę, czekamy też na zapowiadane elektrownie wiatrowe na Bałtyku i obiecany milion aut elektrycznych. Jeszcze bardziej czekamy na zakończeni pandemii COVID-19!

tab.1

Tego pewnie nie wiecie
Elektryczna Mazda MX-30 – oferowana w Polsce z "Ekodopłatą Mazdy", spełnia kryteria rządowego programu „Zielony samochód”. Tym samym bogato wyposażona wersja KAI, po uwzględnieniu dopłat rządowych, dostępna jest w cenie 105. 527 zł dla osób, których wnioski zostały pozytywnie rozpatrzone przez NFOŚiGW. /źródło: NFOŚiGW/

- W sumie latem wykonaliśmy ponad 200 krótkich jazd testowych i przygotowaliśmy kilkaset ofert dla naszych klientów, ale z bezpośrednich rozmów wiemy, że wielu z nich zastanawia się czy to właściwy moment na zakup samochodu elektrycznego czekając na kolejną edycję programu rządowych dopłat. Nie wiemy, czy zostaną uruchomione, kiedy i na jakich warunkach, dlatego postanowiliśmy wprowadzić "Ekodopłatę Mazdy" do każdego egzemplarza MX-30 zamówionego do 31 października tego roku, by klienci mieli pewność, że to dobry moment na wybór samochodu elektrycznego – powiedział Łukasz Paździor, dyrektor zarządzający Mazda Motor Poland

Alternatywą dla "Ekodopłaty Mazdy" jest pakiet zawierający stację ładowania typu Wallbox za 1 zł i promocyjne finansowanie kredytu lub leasingu samochodu. 

redakcja autoflesz.com