Dzień Wszystkich Świętych - dzień zadumy, rozmyślania nad przemijaniem, gromadne odwiedzanie cmentarzy. W Kościele katolickim uroczystość ku czci wszystkich chrześcijan, którzy osiągnęli stan zbawienia i przebywają w niebie. Zanim to nastąpi trzeba jeszcze sporo zrobić tu, na ziemskim padole. Dziś przedstawiamy jeden z najstarszych kościołów w naszym regionie. Kościół św. Mikołaja, Stanisława Biskupa i św. Jana Chrzciciela w Ostromecku jest praktycznie zawsze odwiedzany i fotografowany przez gości i turystów zwiedzających pałac w Ostromecku. Tu jest też przykościelny cmentarz, jak kiedyś bywało, gdy szlachta zupełnie inaczej podchodziła do pochówku zmarłych. Naszym zdaniem jest też jednym z ładniejszych kościołów w tym regionie, z pewnością jednym z najstarszych.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Kościół św. Mikołaja, Stanisława Biskupa i św. Jana Chrzciciela - dziś, nieco zaniedbany, wymagający prac rewitalizacyjnych służy mieszkańcom Ostomecka od kilku wieków. Nie znamy dokładnej daty lokalizacji tej świątyni, ale z dostępnych źródeł wiadomo, iż pierwszy drewniany dom boży istniał tu już w XIII wieku. Ale w dokumentach kościelnych świątynia była wzmiankowana już 1414 roku pw. św. Mikołaja. Kościółek był mały i pospolity, dlatego w 1445 roku wzniesiono nowy kościół, najprawdopodobniej jednonawowy z małym prezbiterium. Kto go zbudował, z czyjej inicjatywy, można tylko snuć hipotezy. Ale jego historia jest ciekawa i pamięta kawał historii Polski.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Dopiero pod koniec XVI wieku kościół św. Mikołaja przejęli protestanci, którzy mocno zmodernizowali jego bryłę, dzięki datkom fundatora Jana Dorpowskiego. Wewnętrzne ściany kościoła pokryte były wówczas freskami, niektóre z nich są nadal widoczne (po niedawnym odkucie kilkucentymetrowej warstwy zaprawy murarskiej).
Fundator, Jan Dorpowski został pochowany w podziemiach świątyni w 1633 roku. Późniejsze wojny szwedzkie mocno nadwyrężyły substancję kościoła, ale właściciele Ostromecka - Dorpowscy - nadal chętnie pomagali (i przekazywali środki) przy jego odbudowie.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
W latach 1664-1675 przebudowano kościół. Powiększono zachodnie przęsło nawy i zakrystię (od północy). Dobudowano emporę organową, miejsce dla chóru i barokową dzwonnicę. Dziś wygląda to tak, jakby wspomniana empora była dobudowana na siłę (dziś organy nie zachwycają potęgą dźwięku, są nieczynne). W październiku 1675 roku biskup sufragan chełmiński Maciej Bystram dokonał konsekracji kościoła, zatwierdzając trzech patronów: św. Mikołaja Biskupa, świętego Stanisława Biskupa i Męczennika i Jana Chrzciciela.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Wiek XVIII to już mecenat hrabiowskiej rodziny Mostowskich, którzy nie żałowali środków, szerokim frontem przystąpili do restauracji i rozbudowy świątyni* (wymieniono posadzkę, namalowano postacie dwunastu apostołów, Chrystusa i Matki Bożej oraz scenę Sądu Bożego), zatrudniając cenionych rzemieślników.
*/ W 1764 roku wieża zawaliła się, a odbudował ją Paweł Mostowski. Posiada kształt hełmu otoczonego ośmioboczną latarnią zwieńczoną iglicą, na której umieszczono blaszaną chorągiewkę z inicjałami P. M. (Paweł Mostowski) oraz datami 1764 i 1806. Pierwsza data oznacza rok rozpoczęcia przebudowy, data druga to rok ukończenia późniejszego odnowienia. Z 1767 roku pochodzi także zegar na wieży. Z tego okresu pochodzi także kruchta, ołtarz główny oraz ołtarze boczne, ambona i chrzcielnica. / źródło: ostromecko.parafia.info.pl/
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
W latach 1806-1833 nowy właściciel Ostromecka Jakub Marcin Schöenborn, po raz kolejny, nakazał prace modernizacyjne. Podobno wybudowano wtedy podziemne przejścia dla proboszcza i rodziny hrabiego. Legenda ta krąży do dziś, ale prace eksploracyjne, jak dotąd, nie potwierdziły tej sensacji. Kolejnych remontów rodzina Schöenbornów dokonała w roku 1839 oraz w latach 1844-45.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Gdy W 1859 roku parafia straciła samodzielność, dekretem biskupa chełmińskiego Stanisława Wojciecha Okoniewskiego, w czerwcu 1939 roku, kościół w Ostromecku ponownie ogłoszono odrębną parafią. I tak jest do dziś.
Po wojnie nie było możnych mecenatów, a hrabiowskie rodziny wyjechały z Polski. W kontekście wyraźnej walki komunistycznego państwa z Kościołem katolickim, utrzymywanie świątyni spoczęło na barkach kolejnych proboszczów. Nie wszyscy wywiązywali się na tym stanowisku z nakazaną troską o powierzone dobra kościelne.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Obecny proboszcz ks. Piotr Sacha, z dniem 1 lutego 2016 roku, przejął opiekę duszpasterską nad parafią i robi co może, aby zabezpieczyć stare mury przed wilgocią czy grzybem. Jest nadal wiele do zrobienia, ale to wymaga czasu i nakładów finansowych. Nie podzielamy jednak zdania ks. proboszcza w kwestii pozostałości (cegły, dachówki, etc.) po niedawnej modernizacji - przed wejściem w cmentarna bramę.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Zabytki:
- ołtarz główny (barokowy) wykonany z drewna i pokryto polichromią. Najprawdopodobniej powstał na początku XVIII wieku.** Nastawa ołtarza ma kształt bardzo bogatej i wyjątkowej ramy akantowo-wstęgowej . W dolnej części nastawy ołtarza znajduje się obraz przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem, przysłonięty srebrną sukienką. Powstał on około 1630 roku, sukienka zaś w drugiej połowie XVII wieku;
- drugi obraz zsuwany (przy akompaniamencie źle nagranej muzyki kościelnej) ukazuje również Matkę Bożą Niepokalaną w otoczeniu aniołów. Po mszy św. zasłona opada i przedstawia postać św. Michała Archanioła. Tak jest w Częstochowie czy niedawno odwiedzanym przez sanktuarium w Jabłonowie;
- ołtarz boczny prawy powstał przed 1737 rokiem, wykonany z drewna przez nieznanego artystę, z zastosowaniem techniki polichromii. Owalny obraz przedstawia świętego Józefa z Dzieciątkiem Jezus, mniejszy, w górnej części ołtarza ukazuje świętą Annę nauczającą córkę – Maryję. W antepedium ołtarza widać obraz przedstawiający św. Rafała Archanioła;
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
- ołtarz boczny lewy powstał w tym samym okresie i przedstawia "Ukrzyżowanie", w górnej jego części ukazana widnieje św. Antoni Padewski z Dzieciątkiem Jezus;
- słynna Pieta powstała w drugim ćwierćwieczu XV wieku, ale jej autor nie jest znany;
- obraz "Ukrzyżowanie" (koniec XVII w.) malowany jest na twardym materiale - blacha, przedstawia Pana Jezusa ukrzyżowanego z Maryją i świętym Janem na tle Jerozolimy oraz portrety fundatorów kościoła – Jadwigi i Jakuba Dorpowskich;
- zachowała się także tablica konsekracyjna upamiętnia poświęcenie kościoła w 1675 roku przez bpa Macieja Bystrama.
- przeczytaj także:
- Pałac Ostromecko zimową porą
- Złota Polska Jesień w Ostromecku - pierwsza sesja fotograficzna nowych uczniów KFC z MDK nr 2
redakcja autoflesz.com