Bydgoszcz, 11 listopada br. Punktualnie o godz. 10.00 na Cmentarzu Starofarnym w Bydgoszczy, tuż przed obchodami Narodowego Święta Niepodległości, odbyła się kameralna uroczystość - oddania hołdu zmarłym żołnierzom francuskim w wojnie francusko-pruskiej w latach 1870-1871. Byliśmy tu z uczniami Koła Fotografii Cyfrowej MDK nr 2.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Kwatera francuskich żołnierzy jest mała, wraz z pomnikiem znajduje się w południowej części Cmentarza Starofarnego od strony Kanału Bydgoskiego, niemal za murem Przedszkola nr 19 (ul. Grunwaldzka 13). Tuż przy pomniku zamontowano maszt na który podniesiono flagi narodowe Polski i Francji.
We wspólnej mogile pogrzebane są szczątki żołnierzy, obywateli Francji, którzy podczas wojny francusko-pruskiej dostali się do niewoli. Jako jeńcy wojenni przewiezieni zostali do miasta nad Brdą, będącego wówczas pod zaborem pruskim.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Szczątki 23 francuskich żołnierzy pochowano we wspólnej mogile - najprawdopodobniej już pod koniec 1871 roku, a pamięć o nich nie zaginie, dopóki będziemy pielęgnować wspólne tradycje, historyczne wątki nie tylko z okresu II wojny światowej czy wojen napoleońskich.
- Wojna francusko-pruska z lat 1870-1871 to istotne wydarzenie na mapie XIX- wiecznej Europy. Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny była próba obsadzenia tronu hiszpańskiego przez Prusy, pośrednią – rywalizacja europejska Francji i Prus, istotna także z powodu świeżo rozstrzygniętej wojny austriacko-pruskiej (1866) o dominację wśród państw niemieckich (Prusy pokonały Austrię i w ten sposób rozstrzygnęły swoją przewagę wśród państw niemieckich) – tłumaczy dr Monika Opioła-Cegiełka, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy
fot. Bruno Gorce-Bałut, KFC MDK nr 2
Wówczas niemal 400 tysięcy żołnierzy francuskich zostało wziętych do niewoli. Jeńców ulokowano w 200 obozach, na terenie Niemiec, a także na ziemiach zaboru pruskiego. Niektórzy z nich (jeńcy) trafili do Bydgoszczy, początkowo zamknięto ich w karcerze przy ul. Długiej, gdzie bez opieki medycznej, żywności, posługi duszpasterskiej dożyli swoich ostatnich dni. Zmarli w Bydgoszczy, na przestrzeni grudnia 1870 r. i w pierwszych miesiącach roku następnego. Losy rannych Francuzów są dość skąpe w przekazach, dokumentach, wiadomo jednak, że było ich więcej (na podstawie znalezionych listów francuskich jeńców). Międzynarodowa Komisja w Genewie opublikowała listę pozostałych żołnierzy przebywających w szpitalach wojskowych (głównych i rezerwowych).*
*/ Lista nr 5 przedstawia dane 95 żołnierzy przebywających w szpitalu rezerwowym w Bydgoszczy (Hopital de reserve, Bromberg). Na cmentarzu przy ul. Grunwaldzkiej spoczywają też dwaj żołnierze z ww. listy, którzy zmarli w bydgoskim lazarecie.
fot. Bruno Gorce-Bałut, KFC MDK nr 2
- Z inicjatywy dr. Czesława Wieckiego prezesa Towarzystwa Przyjaciół Francji, które przejęło opiekę nad kwaterą, w dniu 29 września 1929 r. dokonano poświęcenia odnowionych mogił, tablicy i krzyży. Płyta została poddana renowacji na początku XXI wieku, dzięki staraniom kpt. Jean-Noel Le Brun - szefa francuskiego elementu wsparcia w Joint Force Training Centre przy ul. Szubińskiej 2 w Bydgoszczy. Pozyskano na ten cel - poprzez ambasadę Francji - środki z Ministerstwa Obrony Republiki Francuskiej – powiedziała dr Monika Opioła-Cegiełka
Uroczystość upamiętniająca poległych tu żołnierzy francuskich (jeńców) odbyła się w poniedziałek 11 listopada 2024 r. z udziałem delegacji francuskich żołnierzy, z Joint Force Training Centre NATO, zastępcy prezydenta Bydgoszczy Mirosława Kozłowicza oraz francuskich rodzin.
Uroczystość miała krótką, świecka ceremonię, odegrano hymn polski i francuski, uzupełnieniem tego kameralnego wydarzenia była nostalgiczna muzyka w wykonaniu córek jednego z francuskich oficerów z FTC stacjonujących w naszym mieście.
Szkoda, że to wydarzenie umknęło z kalendarza wielu bydgoskich mediów. My przedstawiliśmy tylko mała cząstkę, przypominającą o wydarzeniach z tamtych lat.
redakcja autoflesz.com, obsługa własna
Koło Fotografii Cyfrowej MDK nr 2