Niestety znajomość tego tematu wśród kierowców jest niezadowalająca. Niektórzy wolą nic nie widzieć, a w okresie gwarancyjnym nawet słono płacić za przeglądy, w tym za wymianę olejów. Przekładnie zaś, zwłaszcza automatyczne, to bardzo skomplikowane mechanizmy, nie znoszące półśrodków.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Obalamy mity na przykładzie aut używanych ze średnim przebiegiem 240-270 tys. km, zakupionych z drugiej ręki, ogólnie w dobrej kondycji. Olej w automatycznej skrzyni biegów należy wymieniać, co potwierdza ekspert firmy Shell.
- Automatyczne przekładnie wymagają oleju o doskonałej płynności i pompowalności od momentu uruchomienia, ponieważ olej nie tylko smaruje skrzynię. Musi też zapewnić szybką reakcję układu sterowania na impulsy z jednostki centralnej pojazdu. Układ hydrauliczny skrzyni powinien w jak najkrótszym czasie wytworzyć odpowiednie ciśnienie, aby wymusić zmianę biegu. Ponadto środek smary odpowiada za chłodzenie skrzyni biegów. Utrzymanie stałych parametrów oleju przez jak najdłuższy czas jest więc warunkiem bezpiecznej jazdy - mówi mgr inż. Cezary Wyszecki, ekspert olejowy firmy Shell
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Wśród kierowców a nawet mechaników nadal panuje opinia, że dopóki skrzynia automatyczna działa poprawnie, to oleju ATF nie trzeba wymieniać. Niestety, to mit! Co więcej, niektórzy kierowcy powtarzają nieprawdę, iż po wymianie może dojść do awarii.
- Trzeba też pamiętać, że olej nie jest niezniszczalny i nawet w skrzyniach biegów określanych jako bezobsługowe, olej należy wymieniać. Jak często jest to konieczne zależy od jakości zastosowanego oleju. Częstotliwość wymiany oleju przekładniowego zależy również od warunków eksploatacji pojazdu. Jeśli auto jeździ w górach lub terenie, użytkownik jeździ dynamicznie, warto zdecydować się na skrócenie odstępów między wymianą. Należy również zadbać o stosowanie oleju dobrej jakości i z właściwymi parametrami, który zagwarantuje odpowiednie smarowanie, odbiór ciepła i odporność na działanie wysokich temperatur. Niezależnie od typu, do automatycznych skrzyń biegów wolno używać tylko zatwierdzonych olejów ATF, z właściwymi aprobatami - przekonuje Cezary Wyszecki
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Owszem, może dojść do awarii, jeśli nie zastosujemy oleju zalecanego przez producenta np. BMW X3 E83 (ZF Lifeguard Fluid 6), albo jeśli zgromadzone opiłki, zanieczyszczenia, osady – w końcu – spowodują awarię takiej przekładni automatycznej. Wówczas, zamiast wymianu oleju będziemy musieli oddać auto do naprawy, a to nie są małe koszty.
W przypadku BMW X3 z przebiegiem 240 tys. km, zakupionym z drugiej ręki, sprzedający Niemiec nie miał udokumentowanego serwisu olejowego. Co zatem zrobić, aby jeździć bez obaw?
- W takim przypadku najlepiej wymienić wszystkie podstawowe płyny w takim samochodzie. Warto tylko dodać, że producenci aut – na szczęście – zalecają wymianę takiego oleju co 60-100 tys. km – mówi Przemysław Koziorzemski „Najlepszy mechanik regionu”, nasz ekspert od mechaniki pojazdowej
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Od razu dopowiemy, że obecnie królują w serwisach dwa rodzaje wymiany takiego oleju: dynamiczny i grawitacyjny. Model dynamiczny, z wykorzystaniem specjalnej maszyny, dokładnie i precyzyjnie stymuluje proces wymiany. Niestety, jest dużo droższy i nawet niektóre serwisy BMW nie proponują takiej wymiany. Wymiana grawitacyjna, nadal najpopularniejsza, jest mniej dokładna, ale przede wszystkim tańsza i wykonana zgodnie ze sztuką, przynosi oczekiwaną poprawę działania takiej skrzyni (brak tzw. przeciągania czy szarpania przy rozpoczynaniu jazdy).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Dodajmy tylko, że olej ATF, który znajdował się w skrzyni 6- biegowej firmy ZF (BMW X3) był wyjątkowo czarny i najprawdopodobniej długa, b. długo niewymieniany. Nowy zalewany z opakowania litrowego ma ostry zapach i jest koloru słomkowego. W przypadku skrzyni do BMW X3 w zestawie znajdziemy 7 opakowań, każde o pojemności litra.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Po grawitacyjnym spuszczeniu oleju należy oczyścić obudowę skrzyni, tak aby pomiędzy nową miską olejową (jest w komplecie) a obudowa skrzyni nie było żadnego zanieczyszczenia (paprochy, opiłki, etc.). W zestawie są także nowe śruby do przykręcenia miski olejowej oraz korek spustowy z uszczelniaczem. Świeży olej ZF wlewa się do skrzyni za pomocą ogromniaste strzykawki (pompki) z elastycznym podajnikiem. Po wlaniu ok. 3 litrów oleju należy włączyć silnik i napęd, aby pompa zaciągnęła olej, w przeciwnym wypadku olej ATF - kolejne litry do uzupełnienia poziomu - będzie wylewał się z obudowy.
Po załączeniu napędu X-drive uzupełniamy brakujący olej (z reguły ok. 6,2 litra mieści skrzynia), dajemy szansę silnikowi na spokojną pracę (na podnośniku załączony napęd 4x4), później należy wykonać jazdę próbną. Koszt takiej wymiany to ok. 1200 - 1300 zł, wymiana dynamiczna jest znacznie droższa.
redakcja autoflesz.com