Wielokrotnie zastanawiałeś się czy płyny eksploatacyjne w twoim aucie spełniają swoje zadania, czy aby na pewno już czas je wymienić, a może wystarczy je tylko uzupełnić? Przeczytaj do końca, a dowiesz się więcej o tym ciekawym przyrządzie.

fot. Krzysztof Golec
Problem tym bardziej jest większy kiedy kupujemy auto z rynku wtórnego, a poprzedni właściciel nie posiada dokumentacji serwisowej naszego nowego samochodu. Pozostaje nam wymiana wszystkich płynów, jak robi to większość nabywców lub kontrola w dobrze wyposażonym serwisie, który dokona sprawdzenia omawianych płynów eksploatacyjnych.
Praktycznie niezastąpiony
Dzięki zastosowaniu optycznego urządzenia jakim jest refraktometr, oleje takie jak: silnikowy przekładniowy oraz skrzynki biegów czy płyny: chłodniczy, spryskiwaczy, AdBlue, hamulcowy mogą być precyzyjnie zdiagnozowane.
Ale to nie wszystko. Można też określić gęstość elektrolitu w akumulatorze, z bardzo dużą dokładnością.
![]() |
| Refraktometr laboratoryjny |
Same zalety
W refraktometrze, dzięki zjawisku załamania światła w różnych środowiskach lub roztworach możemy badać współczynnik tego załamania.
Na rynku dostępne są refraktometry elektroniczne zanurzeniowe oraz przenośne (kieszonkowe), ręczne (lunetowe) oraz stacjonarne stosowane w laboratorium i przemyśle.
Zaletą refraktometrów jest prosta kalibracja i szybki pomiar badanego płynu. Nowoczesne refraktometry posiadają automatyczną kompensację temperatury(ATC), mogą być też wyposażone w rozbudowaną elektronikę, która zapewnia pełną automatyzację pomiaru.
![]() |
| Refraktometr elektroniczny |
Refraktometr lunetowy – najpopularniejszy
Najbardziej popularny i najczęściej stosowany w serwisach samochodowych jest refraktometr (lunetowy) ręczny do pomiaru odporności na zamarzanie (krzepnięcie) płynu w układzie chłodzenia, spryskiwaczu szyb samochodowych oraz kontroli gęstość elektrolitu w akumulatorze. Zaletą jest prostota pomiaru; wystarczy 2-3 krople nałożyć pipetą na pryzmat refraktometru, zamknąć pokrywkę, odczekać 30s do wyrównania temperatury próbki z przyrządem i poprzez okular odczytać na skali wynik (granica światło/cienia).
![]() |
| Popularny refraktometr ręczny (lunetkowy) |
Krzepnięcie płynu w układzie chłodzenia
Bardzo istotnym pomiarem jest kontrola krzepnięcia płynu w układzie chłodzenia. Płyn w układzie chłodzenia składa się z wody oraz glikolu etylenowego (trujący) lub glikolu propylenowego w stosunku 50:50 oraz około 5-10% dodatków mieszaniny inhibitorów (środków przeciwkorozyjnych) i dodatków przeciwpiennych. Przykładowo zawartość glikolu etylenowego w stosunku 50:50 z wodą daje odporność na krzepnięcie do temperatury: -37 st.C, a zawartość 20 proc. glikolu etylenowego daje tylko odporność do temperatury -9 st. C co przy polskich zimach może doprowadzić do uszkodzenia bloku silnika i układu chłodzenia. Również ważne jest aby nie przedobrzyć i wlewać samego koncentratu do układu chodzenia, ponieważ posiada on właściwości żrące, które dopiero po rozcieńczeniu osiąga stężenie eksploatacyjne.
Zasada jest taka, aby zastosować wymiany płynów w pojeździe zgodną z zaleceniami producenta, który przeprowadził wcześniej badania laboratoryjne i określił przewidywana trwałość podzespołów udzielając gwarancji.
Na marginesie należy nadmienić, że refraktometry oprócz przemysłu i motoryzacji znalazły szerokie zastosowanie w winiarstwie, przetwórstwie spożywczym, pszczelarstwie i wielu innych gałęziach gospodarki – małe dokładne urządzenie świetnie spełniające swoje zadanie.
Od redakcji: dzięki niewielkiemu przyrządowi pomiarowemu jakim jest refraktometr mamy możliwość kontroli nawet serwisów, które nie zawsze robią to, za co biorą pieniądze. Ciekawe urządzenie na pewno bardzo polecane osobom i firmom posiadających flotę samochodów. Najprościej, to przyjaciel technika serwisu, każdego serwisu.
{nice1}




