W wielu opracowaniach dziennikarzy, zwłaszcza tych piszących w takich magazynach jak: carscoop.com, WCF, autoblog.com czy AutoExpress autorzy posługują się jednostkami innymi niż obowiązujący [wat] (od nazwiska fizyka - James Watt) - zgodnie z układem SI. Czasami tendencja ta udziela się motoryzacyjnym magazynom w tzw. przedrukach. Dziś rozpracowujemy różnice.
fot. autoflesz.com
Nadal króluje [KM], choć powinien być [W]
... a dokladniej [kW]. Wiemy, że tłumaczowi znacznie prościej wychodzi szybkie przetłumaczenie tekstu niż fachowa zamiana jednostek. Stara szkoła dziennikarska nie wybacza takich błędów, ale w Internecie ortodoksyjne zasady zwykle nie obowiązują. Mimo to, zwracamy uwagę na różnice pomiędzy [KM] a [BHP] i innymi jednostkami.
Jak twierdzą autorzy wikipedii [KM] jest pozaukładową jednostką mocy (w układzie jednostek miar MKS), ale bardzo często używaną w opracowaniach. Moglibyśmy poprzestać na typowym przeliczniku:
1 [KM] = 735,49875 [W] = 0,735 [kW] = 0,9863 [HP]
ale to nie wyjaśnia problemu do końca.
Koń mechaniczny [KM], to jednostka opracowana w Niemczech na wzór konia parowego [HP] (1 KM=0,9863 HP) stosowanego nadal w krajach anglosaskich. Najprościej można to wytłumaczyć na przykładzie konia wierzchowego ze stadniny w Janowie - moc 1KM odpowiadała mocy zaprzęgowi z koniem czystej krwi arabskiej. I choć rasa konia ma tu drugorzędne znaczenie, głównie chodzi w tym porównaniu o „power” czyli moc takiego zaprzęgu z pominięciem strat. Niemcy z kolei podają, nawet w dokumentach wozu, skrót [PS] (Pferdestärke; 1KM=1PS).
Układ SI obowiązuje od 1966 roku, ale nie wszystkie kraje przestrzegają nazw jednostek
Mimo, że Wielka Brytania należy do Unii Europejskiej, zarówno jednostki fizyczne jak i walutę ma inną niż cała UE. Tam nawet trawa na boiskach piłkarskich jest zmutowana i strzyżona "pod włos". Aczkolwiek jedno co cenimy najbardziej, to język (bogaty, doskonały w technicznych tłumaczeniach), dogadasz się po angielsku niemal wszędzie, nawet wśród Eskimosów.
Ale, ale przecież mówimy o jednostkach a nie samochodach z kierownicą po prawej stronie. Po wprowadzeniu układu SI (Système International d'Unités) w 1966 roku "konia mechanicznego" zastąpiono "watem". Będąc w zgodzie z obowiązującym układem powinno się podawać moc jednostki napędowej w [W] lub [kW] ("kilowat" - czyli jednostce 1000 razy większej od wata). Jednak niepisanym prawem, w wielu opracowaniach, nadal w podstawowym użyciu jest poczciwy [KM]. Czasami, zachowując ortodoksyjną poprawność opracowania, moc podawana jest w obydwu jednostkach np. 100 KM (73,5 kW).
A co to jest bhp lub BHP (Brake Horse Power)?
Najprościej tłumacząc, to moc uzyskana na hamowni (bez oporów toczenia łożysk, strat na wale, z reguły bez osprzętu, etc.).
Bardzo ciekawie wygląda to w dziale motocykli, gdzie niemal każdy "kilowat" jest bardzo ważny dla właściciela Yamahy YZF R1, Hondy CBR 1000 czy Suzuki GSX-R1000.
Czy jest zatem różnica pomiędzy [HP] i [BHP]. Zwykle to są imponderabilia dla fachowców od tuningu. Inni z kolei podają, że "Horse Power" to moc mierzona "ze sprzęgła”, a nie "na kole". Tak czy owak, sam pomiar mocy silników i moc jaką podają producenci w swych danych technicznych regulują państwowe normy w kraju producenta. Przykładowo w Stanach Zjednoczonych mierzy się moc na wale silnika bez jego osprzętu – odwrotnie niż w Unii Europejskiej.
Napędy elektryczne
I jeszcze jedno, napędy elektryczne, a w szczególności samochody EV zwykle posiadają li tylko motor elektryczny. Innymi słowy, to maszyna elektryczna - jej moc powinna być podawana w [kW] a nie w [KM]. To taki błąd, jak "spięcie" w układzie. Pamiętam, jak dziś, mój znakomity profesor od podstaw elektrotechniki powiedział: (...) spinać, to można... wagony kolejowe
A teraz miłych wakacji życzy redakcja autoflesz.com! Oczywiście bez zwarć w układzie i z dużą wydajnością turbosprężarki silnika. O innych ciekawostkach dot. jednostek (Nm; Ib/ft, jak wyliczyć przyspieszenie od 0-100 km/h) napiszemy wkrótce.