Ostromecko to piękny obiekt - zwany Bydgoskim Wilamowem" - na niedzielne, świąteczne spacery. W tym roku również odwiedziliśmy to miejsce, z przepięknym parkiem, widokiem na Dolinę Wisły i kościołem ufundowanym przez dawnych właścicieli. Warto zwiedzić ten zabytkowy kościół z XV wieku, który nadal jest rewitalizowany.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Śnieg dodał uroku kadrom pałacowym, jak również kościołowi, który jest systematycznie rewitalizowany. Obecny ksiądz proboszcz wykorzystuje dotacje unijne, aby świątynia służyła kolejnym pokoleniom. Co ciekawe kościół z XV wieku obecnie - pw. św. Mikołaja, św. Stanisława i św. Jana Chrzciciela został zbudowany na wzniesieniu Doliny Wisły, podobnie jak Pałac Stary, ma też własny przykościelny cmentarz i bogatą historię.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Kościół w Ostromecku najprawdopodobniej istniał już w XIII wieku, ale była to budowla drewniana (niekonsekrowana). Z dokumentów kościelnych wynika, że pierwsza wzmianka o tym kościele odnotowana jest w dokumencie z 1414 roku – wtedy pw. św. Mikołaja.
Krótki rys historyczny
W 1445 roku wzniesiono nową świątynię, której donatorami byli najprawdopodobniej pierwsi właściciele Ostromecka tj. Ostromieccy (lub Ostromeccy); niestety, świątynia najprawdopodobniej spłonęła w niewyjaśnionych okolicznościach. Dopiero w 1630 murowany kościół, jaki znamy dziś ufundował dziedzic Ostromecka Jan Dorpowski herbu Leliwa.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Kościół ufundowany przez Jana Dorpowskiego posiadał dość bogate wyposażenie, w tym freski, które są dziś odsłonięte na niektórych ścianach kościoła. W 1633 roku, w podziemiach kościoła pochowano jego donatora – Jana Dorpowskiego.
Rodzina Dorprowskich, po wojnie szwedzkiej, ponownie musiała odbudować swój kościół. W latach 1664-1675 dokonano nie tylko napraw, ale przebudowano kościół (powiększona zachodnie przęsło i zakrystię od strony północnej; dobudowano emporę organową oraz dzwonnicę).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
W październiku 1675 roku biskup chełmiński Maciej Bystram dokonał konsekracji kościoła jednocześnie dodając świątyni patronów: świętego Mikołaja Biskupa, świętego Stanisława Biskupa i Męczennika i Jana Chrzciciela. Z okresu 1764-1806 pochodzi zmodernizowana kruchta, ołtarz główny i ołtarze boczne, ambona oraz chrzcielnica.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Kolejni właściciele – rodzina Schönbornów (w latach 1806-1833) zrewitalizować kościół, a pod koniec prac Marcin Schöenborn zlecił wybudowanie podziemi dla właścicieli Ostromecka i proboszczów kościoła.*
*/ W 1873 roku nastąpiło połączenie rodów Schönbornów i Avenslebenów w Ostromecku poprzez małżeństwo jedynej sukcesorki Marty Matyldy Marii Schönborn (1854–1915) z Albrechtem von Avenslebenem (1840–1928) pochodzącym z Saksonii (ich herby von: Avensleben i Schönborn znajdują się we frontonie od strony ogrodu włoskiego). /źródło: wikipedia.org/
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
„W 1859 roku parafia straciła samodzielność i stała się filią parafii Boluminek. Dopiero po kilkudziesięciu latach dekretem biskupa chełmińskiego Stanisława Wojciecha Okoniewskiego 1 czerwca 1939 roku Kościół w Ostromecku znów stał się odrębną parafią" - z historii kościoła.
"Wiek XX to czas, kiedy w Ostromecku nie było już właścicieli wsi, rodzin szlacheckich czy hrabiowskich. Utrzymywanie kościoła spoczęło całkowicie na barkach kolejnych księży proboszczów” – opr. historia kościoła
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Organy
Organy (traktura rejestrów pneumatyczna) zostały zbudowane po 1918 r. w pracowni organmistrza Dominika Biernackiego z Włocławka. Instrument usytuowany na drewnianej emporze muzycznej w zachodniej części kościoła. Prospekt organów architektoniczny, dwuczęściowy, czterowieżyczkowy, otwarty, neobarokowy, wbudowany w parapet empory muzycznej. Składa się z dwóch bliźniaczych segmentów, z których każdy złożony z dwóch wieżyczek piszczałkowych. Organy wymagają remontu, częściowo nieczynne, zaatakowane przez korniki.
Czas remontów, ciekawostki
I tak jest do dziś. Jako ciekawostkę warto przypomnieć, że reż. Wojciech Smarzowski kręcił sceny do swojego filmu pod roboczym tytuł W2 (Wesele2) w Ostromecku (wesele w pałacu), zaś sceny kościelne miały być kręcone właśnie w przypałacowym kościele. Ostatecznie wybrano kościół w Starym Fordonie pw. św. Mikołaja.
Zabytki
Ołtarz główny – barokowy, pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, pochodzi z XVIII wieku. W dolnej części nastawy ołtarza znajduje się obraz przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem, przysłonięty srebrną sukienką. Powstał on około 1630 roku (sukienka z drugiej połowie XVII wieku).
Ołtarz boczny prawy – powstał przed 1737 rokiem, wykonany z drewna z zastosowaniem techniki polichromii. Główne motywy ornamentalne w ołtarzu to wstęga i akant. Owalny obraz centralny przedstawia świętego Józefa z Dzieciątkiem Jezus, mniejszy, w górnej części ołtarza ukazuje świętą Annę nauczającą córkę – Maryję.
Ołtarz boczny lewy – pochodzi z tego samego roku. Obraz centralny przedstawia Ukrzyżowanie, a w górnej części ołtarza ukazana jest postać świętego Antoniego Padewskiego z Dzieciątkiem Jezus. Ołtarz wieńczy postać anioła z rozłożonymi skrzydłami, w złoconej sukni, stojącego na błękitno-srebrzystym obłoczku. W wyciągniętych przed sobą rękach trzyma chustę św. Weroniki.
Pieta - powstała w drugim ćwierćwieczu XV wieku, twórca nieznany. Rzeźba znajduje się w północnej ścianie nawy, w pobliżu lewego ołtarza bocznego.
Obraz – „Ukrzyżowanie” namalowany jest na arkuszu blachy. Powstał pod koniec XVII wieku. Przedstawia Pana Jezusa ukrzyżowanego z Maryją i świętym Janem na tle Jerozolimy oraz portrety fundatorów kościoła Jadwigi i Jakuba Dorpowskich - trzymane przez anioły.
Tablica konsekracyjna - upamiętnia poświęcenie kościoła w 1675 roku przez bp Macieja Bystrama.
Rzeźba Pasja - pochodzi z końca XVII wieku. Grupa rzeźbiarska obrazująca scenę pod krzyżem Pana Jezusa umieszczona jest na belce tęczowej, w łuku oddzielającym prezbiterium od nawy.
Rzeźba św. Jerzego - wykonana jest z drewna, polichromowana. Powstała w drugiej połowie XVII wieku. Przedstawia świętego Jerzego na koniu toczącego walkę ze smokiem.
Ambona - drewniana, bogato zdobiona. Powstała na przełomie XVIII i XIX wieku. W poszczególnych płycinach ambony nałożone są dekoracje wyobrażające uskrzydlone symbole czterech Ewangelistów z księgami. Niski, sześcioboczny baldachim ozdobiony jest gołębicą.
Chrzcielnica - przez uznawana była za zabytek z pierwszej połowy XVIII wieku, jednakże niedawno przeprowadzona konserwacja pozwoliła odkryć, że to zabytek dużo starszy. Spod wielu warstw farb wyłoniły się kolory pierwotnie zdobiące chrzcielnicę.
Dzwon zegarowy – wykonany przez zegarmistrza Mikołaja Petersilge z Torunia, ok. 1765 rok (odlew z brązu, styl barokowy).
„Matka Boska Tronująca z Dzieciątkiem” - najstarszy zabytek kościoła. Gotycka rzeźba wykonana jest z drewna i pochodzi z drugiego ćwierćwiecza XIV wieku.
redakcja autoflesz.com
Źródło: „Kościół w Ostromecku” - ks. Bogumił Szmergalski, Akapit, Bydgoszcz 1998 r.