Kolejne ciekawe miejsce na mapie Polski, gdzie dotarliśmy w poszukiwaniu plenerów i ciekawych tematów. Rydzyna to także rezydencja Stanisława Leszczyńskiego, króla Polski. Byliśmy tu dość dawno, od tego czasu zmieniło się wiele, obiekt pięknieje i przyciąga turystów. Nadal jednak trzeba sporo włożyć, aby przywrócić dawny blask tej posiadłości królewskiej.
fot. autoflesz.com/ dzisiejszy wygląd zamku jest staranne odrestaurowany, niemal zgodnie z oryginałem. To zasługa architektów: Giuseppe Simone Belotti i Pompeo Ferrari. Zamek ma tyle okien ile dni w roku, tyle sal ile tygodni...
Pierwsze założenia zamkowe powstały w końcu XVII wieku
Obecna budowla ma szansę na szczęśliwy koniec. Powstała w końcu XVII w. na murach zamku gotyckiego, z pierwszych lat XV wieku. Jak zapisano w dokumentach źródłowych zamek wzniesionego dla Jana z Czerniny Rydzyńskiego (znany w Czechach i na Śląsku ród de Werbno); najstarsze zachowane dokumenty wymieniają rok 1466. Ród Rydzyńskich przetrwał w rodowym gnieździe do XVII w. W 1658 roku hr. Bogusław Leszczyński wykupił część dóbr, która spłonęła po pożarze wznieconym przez wycofujące się z Leszna oddziały szwedzkie. Posiadłość odrestaurowano i przebudowano jednocześnie. Co ciekawe Leszczyński zaniechał rozbudowę pałacu w Milanowie (obecnie Pałac Wilanów), lokując wszystkie siły i finanse w Rydzynie. Od samego początku wyraźnie barokowy styl zaprojektowali znani włoscy architekci Józef Szymon Beletti (nadworny architekt króla Korybuta Wiśniowieckiego) i nieco później (specjalnie sprowadzony z Włoch) Pompeo Ferrari.
Niestety rezydencja, którą zakupili Leszczyńscy była zbyt mała, aby mogła być rodowym pałacem. Dlatego podjęto starania o rozbudowę, założono piękny park, zbudowano fortyfikacje, aby rezydencja magnacka była najokazalsza w Polsce. Budowla założona na ruinach dawnego pałacu została perfekcyjnie zaprojektowana, gdyż teren na których obecnie stoją fundamentu był podmokły, by nie powiedzieć bagnisty.
Warto też wspomnieć, iż pozostałą cześć dóbr rydzyńskich, z miastem i pozostałościami zamkowymi, wykupił syn Bogusława Rafał leszczyński. W tym celu Leszczyńscy sprzedali nawet okazałe posiadłości w Baranowie Sandomierskim i Gołuchowie.
Rezydencja Leszczyńskich
Leszczyńscy, którzy byli kolejnymi właścicielami (lub pierwszymi w nowym zamku) nie szczędzili grosza na detale, wyposażenie i fortyfikacje obronne. W latach 1704-1709 Rydzyna stała się oficjalną rezydencja króla Polski Stanisława Leszczyńskiego - dwukrotnego króla Polski, wybranego przez szlachtę i przy pomocy Szwedów, ale wbrew woli Sasów i ich stronnika Piotra Wielkiego.
Elekcja ta doprowadziła do wojny, zamek został częściowo spalony przez wojska carskie (1707 r.). Pożar dogaszono i liczono straty. Na szczęście, nie uległy całkowitej dewastacji wspaniałe sztukaterie i freski zdobiące najokazalsze sale i komnaty. Król Stanisław Leszczyński, po utracie korony, udał się na emigrację; w rzeczy samej uciekł z kraju.
fot. autoflesz.com
Sułkowscy - kolejni właściciele zamku
Rydzyński zamek król Stanisław Leszczyński sprzedał Aleksandrowi Józefowi Sułkowskiemu, przedstawicielowi mniej zamożnej szlachty (w 1738 roku), który dorobił się majątku na dworze Augusta II (sprawował godność ministra wojny). Nowy właściciel doprowadził zamek w Rydzynie do dawnej świetności w latach 1742-1745; obecnie zachowano ten klimat niemal wierny oryginałowi. Architektem i realizatorem prac budowlanych był Karol Marcin Frantz. Zamek otrzymał wówczas nowe dachy, rokokowy wystrój elewacji, okazały zespół głównego wejścia. Prace nad upiększeniem zamku i jego otoczenia kontynuował syn Aleksandra Józef Sułkowski.
Klasycystyczne fasady otrzymały wówczas zamkowe oficyny, w tym samym stylu ozdobiono Salę Balową (dziś przepiękna Sala Konferencyjna). Wzniesiono budynki Pomarańczarni oraz stylowe pawilony w parku. Książęca rezydencja Sułkowskich w Rydzynie w latach osiemdziesiątych XVIII w. promieniowała na całą Wielkopolskę jako ośrodek kulturalny (znany teatr dworski Sułkowskich) oraz ośrodek edukacyjny (Gimnazjum Zakonu Pijarów). Jeden z budynków tej szkoły istnieje jeszcze dzisiaj i jest szkołą publiczną dla dzieci niepełnosprawnych. Ostatnim ordynatem rodu Sułkowskich był Antoni Paweł, niestety popadł w niełaskę władz pruskich. Gościem zamku w Rydzynie był Adam Mickiewicz i Jan Usryn Niemcewicz.
fot. autoflesz.com / Sala Morska, powierzchnia 58 m2
Po drugim rozbiorze Polski, świetność zamku podupadła, brak gospodarza spowodował naturalne kradzieże i szabrownictwo. Dlatego musiało upłynąć sporo czasu, aby ponownie odżyła ta rezydencja za sprawą Józefa Sułkowskiego, adiutanta Napoleona. Warto wiedzieć, że nazwisko jego kuzyna Antoniego Pawła, IV Ordynata na Rydzynie odnaleźć można na Łuku Triumfalnym w Paryżu.
Antoni, ostatni z książąt Sułkowskich na Rydzynie zmarł bezpotomnie w 1909 r. Dobra rydzyńskie wraz z zamkiem przejęte zostały przez Pruską Komisję Kolonizacyjną. Zamek opustoszał, a jego wyposażeniem podzielili się Wodziccy i Potoccy. Część zbiorów wywiozła do Monachium żona ostatniego ordynata. Na mocy Traktatu Wersalskiego w 1919 r. dobra powróciły do granic Państwa Polskiego. W czasie I wojny światowej w katakumbach zamkowych istniał niemiecki obóz dla jeńców francuskich i rosyjskich.
W oparciu o statut Ordynacji Sułkowskich, w 1924 r. powstała Fundacja imienia tego rodu, mająca za cel nadrzędny prowadzenie działalności edukacyjnej. W 1928r. w przystosowanym uprzednio zamku otwarto męskie Gimnazjum im. Sułkowskich. Ciekawy program nauczania i wychowywania uczniów był dziełem dyrektora tej szkoły, prof. Tadeusza Łopuszańskiego.
W czasie okupacji hitlerowskiej Fundacja została zlikwidowana, zaś w zamku urządzono szkołę Hitlerjungend. Pod koniec II wojny światowej (styczeń 1945 r.) zamek został spalony. Stacjonująca tu Armia Czerwono pilnowała, aby pożar strawił najcenniejsze zabytki i wyposażenie. Rydzynianie stali na drugim brzegu fosy i tylko patrzyli na pogorzelisko...
Po wojnie rozpoczyna się walka o odbudowę zabytku
Spalony Zamek czekał na nowego użytkownika do 1970 r. Po przejęciu przez Stowarzyszenie Inżynierów i Techników Mechaników Polskich (SIMP), został starannie odbudowany, zaś jego najpiękniejsze wnętrza odtworzono na podstawie zachowanej dokumentacji fotograficznej z okresu międzywojennego. Prace zakończono w 1989 r. Zamek SIMP w Rydzynie w 1994 r. otrzymał prestiżowe wyróżnienie międzynarodowej organizacji EUROPA NOSTRA w uznaniu doskonałości restauracji wspaniałego zamku barokowego.
fot. autoflesz.com / Sala Konferencyjna (w Nowy Rok - Balowa, pow. 250 m2) , jedna z najpiękniejszych sal nie tylko w zamku, pieczołowicie odrestaurowana, z zachowaniem detali. Prawdopodobnie jej projektantem był arch. Dominik Merliński. Podziwiać można monumentalne freski autorstwa Jerzego Wilhelma Neunhertza, będące apoteozą zaślubin gospodarza z malborską wojewodzianką Anną Przebendowską...
Dawne wyposażenie wnętrz Zamku w Rydzynie uległo rozproszeniu jeszcze przed pierwszą wojną światową. Nowo zrekonstruowane wnętrza urządzono w nawiązaniu do przekazów historycznych. Na zamkowe kolekcje składają się obecnie m.in. komplety mebli, zabytkowe ryciny, pamiątki po Sułkowskich, zbiory przyrodnicze (m.in. kolekcja motyli tropikalnych, trofea łowieckie). Biblioteka gromadzi publikacje związane z dawnymi właścicielami zamku, Gimnazjum im. Sułkowskich z okresu międzywojennego oraz ze Stowarzyszeniem Inżynierów i Techników Mechaników (SIMP). Zamek dostępny jest do zwiedzania po uprzednim uzgodnieniu takiego przedsięwzięcia.
fot. autoflesz.com / sala poświęcona Sułkowskim (Sala Rycerska)
Sprawdź to miejsce a nie pożałujesz...
Obecni znajdziemy tu hotel, restaurację i przepiękny park. Cisza i spokój to kolejne atuty zamku. Legenda głosi, iż na początku listopada pojawia się tu duch "biała dama". Dlatego największe oblężenie zamek przezywa w okresie złotej polskiej jesieni. Cennym atrybutem dla zmotoryzowanych jest bezpłatny parking, gdzie niemal zawsze znajdziesz wolne miejsce!
Adres: Zamek SIMP w Rydzynie
im. prof. inż. Henryka Mierzejewskiego
Hotel "Zamek w Rydzynie"
Pl. Zamkowy 1, 64-130 Rydzyna
W hotelu znajduje się 47 pokoi, w tym:
10 pokoi jednoosobowych, 35 pokoi 2-osobowych wraz z Pokojem Królewskim (apartament) i Pokojami Książęcymi o podwyższonym standardzie oraz 2 pokoje rodzinne 4-osobowe. Wszystkie pokoje z łazienkami, TV, telefonem. Kilka pokoi przystosowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych.
Stanisław Leszczyński - król Polski
Stanisław Leszczyński (1677-1766), dwukrotny król polski. Urodzony we Lwowie, syn Rafała i Anny Jabłonowskiej. W 1698 poślubił Katarzynę z Opalińskich, rok później został wojewodą poznańskim. Podczas wojny północnej w 1704 został wybrany królem Polski dzięki poparciu króla Szwecji Karola II. W 1709 po klęsce Szwedów w bitwie pod Połtawą opuścił Polskę, tułając się po Europie zwiedził Litwę i Prusy, pomieszkiwał w Mołdawii i Szwecji, na dłużej zabawił w kieszonkowym księstwie Dwóch Mostów w Nadrenii, by wreszcie wyjechać do Francji.
Problemy finansowe Stanisława skończyły się wraz z przyjęciem propozycji wydania własnej córki Marii za króla Francji Ludwika XV. W 1733 po raz drugi zasiadł na polskim tronie, jednak już trzy lata później zmuszony został do kolejnej ucieczki - tym razem w przebraniu chłopskim - do Królewca, gdzie abdykował. W 1736 roku opuścił Polskę na stałe, zamieszkał w Nancy; był najdłużej żyjącym królem Polski.
redakcja autoflesz.com
wykorzystano materiały źródłowe: www.zamkipolskie.com
{nice1}