Dzień Edukacji Narodowej, wypada 14 października. Niektórzy nawet mówią, że to znak czasu. Dlaczego? Bo w tym roku wypada tuż przed ważnymi dla Polski i Polaków wyborami.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Święto to, kiedyś nazywano „Dniem Nauczyciela”, miało swoją rangę, ponadczasowy wymiar, by nie powiedzieć etos. Tak naprawdę obchodzone jest w rocznicę powstania w 1773 r. Komisji Edukacji Narodowej, czyli pierwszego w Europie ministerstwa oświaty. Nauczyciele otrzymują w tym dniu życzenia, a dyrektorzy szkół proszą kadrę na małe, lajtowe uroczystości. Wychowawcy klas, z pewnością patrzą przez różowe okulary na poczynania swoich uczniów, ci ostatni mogą liczyć na ich pobłażliwość, belfrowie zaś mogą liczyć na symboliczny różę. Z reguły, jest to dzień wolny od zajęć, wydaje się nam, że inny niż wszystkie.
Święto Edukacji Narodowej w Młodzieżowym Domu Kultury nr 2 im. dra Jordana
Dzień Edukacji Narodowej obchodzony był także w Młodzieżowym Domu Kultury nr 2 im. dra Jordana w Bydgoszczy - najstarszej placówce wychowania pozaszkolnego w grodzie nad Brdą. Nauczyciele zostali zaproszeni przez Dyrekcję na spotkanie, gdzie celebrowano „Dzień Nauczyciela”, wręczono nagrody i wyróżnienia.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
KEN - polska historia
Nasi rodzice pamiętają, iż idea święta nauczycieli sięga 1957 r. Odbyła się wtedy Światowa Konferencja Nauczycieli w Warszawie, gdzie zaproponowano, aby 20 listopada stał się Międzynarodowym Dniem Karty Nauczyciela. Zwyciężyła jednak propozycja uczczenia rocznicy powołania Komisji Edukacji Narodowej. Przypomnijmy zatem, że uchwalona w 1972 r. ustawa "Karta praw i obowiązków nauczyciela" wprowadziła wspomniany Dzień Nauczyciela obchodzony właśnie 14 października.
Art. 74 Karty Nauczyciela zawiera zapis: "W dniu rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej, 14 października każdego roku, obchodzony będzie Dzień Edukacji Narodowej. Dzień ten uznaje się za święto wszystkich pracowników oświaty i jest wolny od zajęć lekcyjnych".
I tu wracamy do początku - Dzień Edukacji Narodowej wprowadzono w 1982 r. - w miejsce obchodzonego wcześniej Dnia Nauczyciela (DN). Jednak DN pozostał w powszechnym użyciu.
Komisja Edukacji Narodowej była pierwszym na świecie ministerstwem oświaty, co więcej, wyprzedziła podobne (planowane ) rozwiązania w innych krajach. Na wniosek króla Stanisława Augusta Poniatowskiego powołał ją 14 października 1773 r. Sejm Rozbiorowy.
„Działała w latach 1773-1794. Stworzyła nowoczesną strukturę organizacyjną oświaty – od szkół elementarnych przez gimnazja aż do uczelni wyższych. Reforma objęła programy nauczania, do których wprowadzono elementy nauk przyrodniczych, historii i geografii Polski, naukę języka ojczystego i wychowanie obywatelskie” – strefa edukacji.pl
KEN powołała Towarzystwo do Ksiąg Elementarnych, które opracowało podręczniki szkolne, tablice specjalistyczne, pomoce naukowe. Co ważne, KEN uregulowała podstawy prawne zawodu nauczycielskiego i utworzyła pierwsze szkoły kształcące pedagogów. Tuż po wojnie powrócono do szkolnictwa od podstaw, ale potrzebne były szkoły i nauczyciele.
24 września 1958 roku Władysław Gomułka ogłosił, że zbliżająca się rocznica tysiąclecia państwa polskiego zostanie uczczona budową tysiąca szkół na terenie całego kraju. Jedną z takich szkół była Szkoła Podstawowa nr 24 w Bydgoszczy przy ul. Kruszwicka 2 (później zawiązano tam Gimnazjum nr 27, obecnie Zespół Szkół Mechanicznych nr 1).* Kadra nauczycielska kształciła się wtedy w tzw. Studium Nauczycielskie (SN), a później uzupełniała wykształcenie w Wyższych Szkołach Pedagogicznych. Jedną z nich była ESP w Bydgoszczy, później Akademia Bydgoska, a obecnie Uniwersytet im. Kazimierza Wielkiego.
*/ SP nr 24 w Bydgoszczy tzw. tysiąclatka, to była jedna z najbardziej znanych podstawówek w mieście. Absolwenci mówią o niej szkoła marzenie. Uczyli tam wybitni nauczyciele z powołania, a przede wszystkim z pasją: Pani Barbara Wojtynowska (matematyka), Pani Ogonowska i Budzyńska (klasy 1-3), Pani Baszyńska (przyroda)...
Warto dodać, że staraniem KEN powstały też akademie: Krakowska i Wileńska. Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, przemianowany na Szkołę Główną Koronną, stał się nowoczesną uczelnią znaną w Europie - podobnie słynny Uniwersytet Wileński. Później został przemianowany na Szkołę Główną Wielkiego Księstwa Litewskiego. Komisja zamierzała też powołać Królewski Uniwersytet w Warszawie.
Niestety, wiele szczytnych planów Komisji Edukacji Narodowej przepadło, gdy polska utraciła niepodległość. Każdy z zaborców nakazywał wręcz prowadzenie zajęć w języku rosyjskim lub niemieckim. Kultowy już film „C.K. Dezerterzy” w reż. Janusza Majewskiego pokazuje - niczym odbicie lustrzane - tę sytuację na węgierskiej prowincji.
Z okazji Dnia Edukacji Narodowej minister Przemysław Czarnek skierował list do dyrektorów szkół i placówek oświatowych, nauczycieli oraz pracowników oświaty. Podkreślił w nim, jak ważna jest rola nauczycieli w procesie nauczania i wychowania kolejnych pokoleń młodych ludzi.
– Dziękuję Państwu za wszelkie podejmowane działania. W Dniu Edukacji Narodowej wszystkim nauczycielom, wychowawcom, pedagogom i pracownikom oświaty życzę niesłabnącej pasji, inspiracji do pracy z uczniami, wielu osiągnięć, a także wszelkiej pomyślności – napisał Minister Edukacji i Nauki w liście skierowanym do dyrektorów wszystkich szkół i placówek oświatowych
redakcja autoflesz.com