Historia kościoła w podbydgoskim Cielu sięga XIX wieku, ale wcześniej wybudowano tu tzw. pastorówkę z zabudowaniami i kaplicę dla ewangelików. Kościół - obecnie pw. Matki Boskiej Bolesnej - wybudowano nieco później, ale po oddaniu do użytku drogi szybkiego ruchu S10 świątynia znalazła się poza jej skrajnią. Obecny dojazd do kościoła katolickiego jest nieco "zakręcony" dla przyjezdnych, turystów, warto mieć zatem nawigację.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Najprościej dotrzeć tu z Bydgoszczy, skręcając na rondzie turbinowym - kierunek Trzciniec - a później jadąc cały czas prosto, docieramy do wiaduktu z drogą S10. Po jej drugiej stronie widać już wieżę kościoła w Cielu.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Parking jest duży, ale choć utwardzony, to liczne dziury zamieniają się w kałuże po ulewnym deszczu, jak choćby podczas naszej wizyty w drugi dzień świąt Bożego Narodzenia. Kościół jest skromny, zwłaszcza w środku, orientowany, ale ma od niedawna nowego proboszcz ks. dra Rafała Muzolfa. Należy przypuszczać, że parafię czekają kolejne zmiany.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
W XIX wieku wieś głównie zamieszkiwali ewangelicy, dlatego już w latach 1880-1881 wzniesiono pastorówkę wraz z budynkami gospodarczymi i kaplicą. Ciele i przyległe wsie dość szybko zaczęły się zaludniać, co stanowiło podstawę dla kurii w Gnieźnie na wydanie decyzji ws. wybudowania tu kościoła. Tak też się stało, 20 grudnia 1893 roku kościół pw. Matki Boskiej Bolesnej był gotowy, a wcześniej poświęcony przez biskupa.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Rys historyczny
Trochę byliśmy zaskoczenie, że w kościelnej buchalterii nie ma wzmianki dot. nazwiska architekta tej świątyni, wybudowanej z cegły w stylu gotyckim. Została ona wzniesiona na planie prostokąta, z wieżą flankowaną i dodatkowym wejściem prowadzącymi na empory i chór muzyczny.
Zamiast ołtarza głównego, rzeźbionego lub z obrazem świętych mamy tu trzy witraże wykonane w 1893 roku przez Ferdynanda Müllera z Quedlinburga (widać ręką mistrza). Centralny witraż przedstawia scenę ukrzyżowania Chrystusa, z Matką Bożą i Janem Ewangelistą u stóp krzyża. W dwóch bocznych witrażach umieszczono medaliony z popiersiami apostołów - w lewym św. Piotra, w prawym św. Pawła.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Po II wojnie światowej z terenu obecnej parafii zaczął się exodus ewangelików do Niemiec. Dekretem kard. Augusta Hlonda z 24 sierpnia 1946 roku utworzono katolicką parafię w Cielu. Dawny kościół ewangelicki został uroczyście poświęcony i zaczął pełnić funkcję kościoła parafialnego (katolickiego) pod wezwaniem Matki Boskiej Bolesnej.
Na samym początku parafia w Cielu nie miała swojego proboszcza. Do 1963 roku opiekę duszpasterską sprawował ks. Stanisław Mocny, proboszcz z podbydgoskiej Brzozy. Pierwszym proboszczem zaś został ks. Włodzimierz Reformat, który zamieszkał w dawnej pastorówce. Wspomagał go wikariusz, ks. Alfons Nowaczyk. W 1978 r. parafia otrzymała nowego duszpasterza, ks. Czesława Sobczaka. W 2002 roku nowym proboszczem został ks. Wiesław Pałuczak, który ze względów zdrowotnych przeszedł na emeryturę w połowie kończącego się roku (2023). Obecnie posługę duszpasterską pełni proboszcz: ks. dr Rafał Muzolf.
Od W 2007 roku kompleks budynków należących do parafii wraz z kościołem wpisano do rejestru zabytków. Warto dodać, że kościół powstał przy pomocy Pruskiej Komisji Osadniczej dla Okręgu Poznańskiego i Prus Zachodnich.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Organy Sauera
Na emporze organowej zamontowano organy zbudowane przez znaną firmę organmistrzowską Wilhelma Sauera w 1893 r. Najsłynniejsze instrumenty Wilhelma Sauera znajdują się w ewangelickiej katedrze w Berlinie, w kościołach: św. Tomasza w Lipsku, św. Piotra i Pawła w Bydgoszczy oraz w kościele w Cielu. Instrument posiada trakturę mechaniczną z wiatrownicami stożkowymi. Miech zamontowany w wieży posiada sterowanie elektromagnetyczne, dzięki czemu nie potrzeba kalikantów.
Organy posiadają jedynie dziewięć głosów i dziś nie grają tak, jak organmistrz by sobie tego życzył. Obecnie organy Sauera wymagają pilnej renowacji, a to koszt kilkuset tysięcy złotych.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Ciele - to wieś sołecka, oddalona ok. 5 km od gminy Białe Błota; sąsiaduje z kolejną wsią - Zielonka. Dziś można powiedzieć, że to podmiejska wieś o rozproszonej zabudowie, gdzie chętnie budują się mieszkańcy Bydgoszczy (stosunkowo niskie ceny działek budowlanych). Znalazły tu miejsce także firmy (składy, hurtownie, serwisy motoryzacyjne). Duże gospodarstwa rolne mają dziś drugorzędne znaczenie. W sąsiedztwie wsi oddano do użytku drogę szybkiego ruchu S10 oraz S5.
Mieszkańcy podbydgoskiej gminy Białe Błota zyskali dostęp do gigantycznego zbiornika wody, a w podbydgoskim Cielu otwarta została nowa stacja uzdatniania wody (koszt inwestycji ok. 23 mln zł).
redakcja autoflesz.com
Źródło: Białe Błota – Ciele – parafia pw. Matki Boskiej Bolesnej. diecezja.bydgoszcz.pl