Międzynarodowe Targi Ochrony Środowiska "Poleko", to miejsce gdzie spotyka się cała branża. To także najbardziej prestiżowe miejsce, gdzie lwią część zajmują tematy dotyczące odnawialnych źródeł energii, ekologia a także gospodarka komunalna. Oprócz wielu międzynarodowych firm, wystawców nie mogło zabraknąć Miasteczka Ekologicznego, a w nim „Strefy Metanu”.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Bartłomiej Kamiński, cng.auto.pl udziela wywiadu po zakończeniu konferencji
W hali 7 i 7a przycumowaliśmy najdłużej. Nie tylko z powody przyjazdu Rajdu Blue Corridor, ale by wziąć udział międzynarodowej konferencji „Metan dla Motoryzacji”, jak również z powodów czysto praktycznych i szkoleniowych. Konferencja miała charakter otwarły i wzięli w niej udział wystawcy, eksperci rynku CNG/LNG (również z Rosji i Słowenii), a także entuzjaści motoryzacji. Cieszy nas fakt, że do udziału zaproszono uczniów poznańskich szkół technicznych.
Pojazdy zasilane CNG – to główna część wystawy poświęcona samochodom dostawczym (Iveco, Auto Gaz Mazowsze - Krzysztof Gałecki), (Iveco ARS-HW s.c.), Iveco 70C14 Elion - Kazimierz Jonczyk, Kalisz) a także pojazdy należące do Rajdu Blue Corridor (Volkswagen Passat 1.4 TSI, Volkswagen Caddy, Volkswagen Passat Variant 1.4 TSI 150KM. Ten ostatni model, znany już z 2009 roku, mieści 22 kg (30 m3) sprężonego metanu, dzięki czemu pokonuje ok. 420 km. Dodatkowo ma zbiornik benzyny, co wydłuż zasięg do 800 km. Średnie zużycie CNG to 5,2 kg ( 7,1 m3). Jeśli chodzi o wersję sedan 1.4 TSI 150KM, to zapas gazu 21 kg (28 m3) pozwala na przejechanie 451 km (+ 31 litrów benzyny, co zwiększa zasięg do 880 km).
Konferencja metan dla motoryzacji – gości przywitał Michał Hempowicz, dyrektor projektu, który przywitał entuzjastów z Rosji, Słowenii, a także panią Katarzynę Pirowską, Naczelnik Wydziału Współpracy Międzynarodowej Promocji i Inspekcji - Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wykładowców z Akademii Górniczo-Hutniczej, PIMOT-u, jak również uczestników i przedstawicieli mediów.
Bartłomiej Kamiński, prezes Zarządu Fundacji "Green Fuel" przedstawił statutowe obowiązki Fundacji oraz zwrócił uwagę na tzw. okres przejściowy dogodny dla metanu.
- Zanim do Polski wjadą samochody elektryczne i zasilane ogniwami paliwowymi fuel cell, sprężony gaz ziemny powinien dostać zielone światło. Niestety, zapaliło się już pomarańczowe – powiedział Kamiński
Z kolei portal, którego red. naczelnym jet pan Bartek, to vademecum wiedzy o sprężonym gazie ziemnym. Zapaleńcy, którzy tam pracują wielokrotnie zwyciężali w "rajdach o kropelce", co więcej, samochody zasilane CNG udowodniały, iż nie ma dla nich konkurencji w Polsce. Portal cng.auto.pl stale jest obecny na różnych gazowych targach, osatnio był jednym z patronów medialnych naszych redakcyjnych przedsięwzięć Mistrzostw Polski Mechaników Samochodowych
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com/ Andre Schumann z E.ON Moskwa i Sławomir Nestorowicz PIMOT
Andre Schumann z E.ON Moskwa przedstawił historię - od pierwszej do ósmej edycji Rajdu Blue Corridor. Wtrącił też zabawne historie, jakie konwój doświadczył podczas wielu metanowych podróży po Europie. Dla przykładu we Francji znajdziemy stacje otwarte w określonych godzinach, tak jak w Polsce. Jeśli trafisz w porze nocnej lub poza grafikiem dyżurowania masz przechlapane, metan możesz zamienić na znacznie droższą benzynę. Równie irracjonalny jest przelicznik [kg] na [Nm3]. Panuje tu dowolność, choć wszyscy poruszają się w ramach Unii Europejskiej. Nam każą "prostować" banany i marchewkę, a w temacie gazowym nadal panuje dowolność.
Andre wykazał też, że CNG, jak również LNG jest jednym z najtańszych mediów do zasilania pojazdów samochodowych, a także statków i lokomotyw. W Rosji już od kilku lat wykorzystuje się LNG do zasilania ciężkich lokomotyw, a argument trudnego tankowania takich środków ciągu (statków) należy między bajki włożyć. Dla przykładu tankowanie 60 ton LNG trwa zaledwie 50 minut, a uzupełnieni paliwa do przegubowego autobusy - jedynie chwilę na ubranie rękawic i założenie okularów ochronnych.
Kolejny argument przemawiający za CNG to wykorzystanie tego paliwa w Niemczech, we Włoszech czy na Ukrainie.
- W samym Berlinie znajdziemy aż 23 stacje tankowania całodobowego, a w Niemczech jeździ już 100 tys. samochodów zasilanych CNG – powiedział Andre Schumann
Jeśli chodzi o całą Europę, to najwięcej stacji tankowania CNG znajdziemy w Włoszech (909 stacji), w Niemczech (904), a na Ukrainie 324. /dane: Gazprom/
Zarówno Gazprom, jak i Grupa E.ON*/ rozwija w Niemczech sieć swoich stacji CNG, a wkrótce LNG.
E.ON*/ jest globalnym dostawcą specjalistycznych rozwiązań energetycznych. E.ON SE (Societas Eouropaea) w Düsseldorfie funkcjonuje jako Zarząd Grupy. Działania te są podzielone na sektory składające się z jednostek globalnych (według funkcji) i jednostek regionalnych (według kraju). Istnieje pięć jednostek globalnych: Eksploracja i Produkcja, Wytwarzanie, Nowe konstrukcje i Technologia, Źródła odnawialne oraz Optymalizacja i Handel. 11 jednostek regionalnych zarządza działalnością handlową, regionalnymi sieciami energetycznymi oraz działalnością produkcyjno-dystrybucyjną w poszczególnych krajach. Krajem, który skupia szczególną uwagę Grupy jest Rosja.
Spytaliśmy eksperta z Moskwy ile kosztuje metr sześcienny CNG w stolicy Rosji, okazuje się, że zaledwie 13-14 rubli, jeszcze taniej jest na Białorusi.
fot. Krzysztof Golec / mgr inż. Paulina Łyko, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków - bardzo ciekawy wykład docierający jak strzała - prosto i w punkt - do słuchacza. Z danych pani inżynier wynika, że w Polsce jeździ ok. 300 autobusów na CNG (nie mylić z biometanem).
mgr inż. Paulina Łyko, Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków - zaprezentowała biometan* w bardzo ciekawym wykładzie „Możliwości zastosowania biometanu w transporcie”.
*/ biogaz wytwarzany jest w procesie fermentacji beztlenowej składa się w głównej mierze z metanu (od 40 - 70 proc.) i dwutlenku węgla (ok. 40- 50 proc.), ale zawiera także inne gazy, m. in.: azot, siarkowodór, tlenek węgla, amoniak i tlen.
Jest łatwy do pozyskanie, ale do celów technicznych - mających parametry gazu ziemnego - trzeba zastosować stosunkowo drogie urządzenia.
Jak powiedziała pani inżynier najprościej otrzymać ten rodzaj gazu z tzw. substratów np. osady organiczne, osady ściekowe czy z produkcji roślinnej. Uszlachetniając ten gaz i pozbywając się przede wszystkim dwutlenku węgla otrzymujemy metan 98 proc. Dlaczego powinniśmy go chętnie stosować?
- Dyrektywa 2009/28/EC Unii Europejskiej mówi, iż 10 proc. paliw używanych w transporcie powinno pochodzić z odnawialnych źródeł. Co więcej, zastosowanie biometanu w transporcie to opcja realna i sprawdzająca się w praktyce, pomimo istniejących barier fiskalnych czy prawnych – przekonywała mgr inż. Paulina Łyko
W Polsce realizowano i nadal realizuje się kilka projektów, sprzyjających wykorzystaniu biometanu w transporcie samochodowym. Jednym z takich przedsięwzięć był projekt "GasHighway", zakończony w 2012 r., kolejny to program "Biomaster", który zaczął się w 2011 r. i jest koordynowany przez dr inż. Radosława Pomykałę z AGH w Krakowie. Korzyści wynikające z zastosowania biometanu w transporcie są wymierne: wyższa liczba oktanowa niż LPG, odporność na spalanie stukowe, łatwe technologie do pozyskania tego paliwa. Są też i wady: drogie urządzenia do przetworzenia bimetanu na paliwo odpowiadające silnikom samochodowym, brak infrastruktury w Polsce, wreszcie brak takich pojazdów na skalę masową (jak w Niemczech, Włoszech czy Chinach). Jeśli chodzi o ten ostatni sektor, to pojazdy takie wykorzystują instalacje NGV (Natural Gas Vehicle) - droższe niż w przypadku LPG. Pojazdy te, w tym autobusy, tankują obecnie sprężony gaz ziemny.
- Na te chwilę nie ma jeszcze w Polsce żadnego autobusu na biometan i nie wytwarza się jeszcze biometanu, jedynie biogaz. Wkrótce w Małopolsce będzie otwarta pierwsza instalacja oczyszczająca biogaz do postaci biometanu i ten biometan będzie stosowany jako paliwo w autobusie poruszającym się pomiędzy Krakowem a Niepołomicami. Takie są plany, czekamy na uruchomienie tej instalacji - kończy mgr inż. Paulina Łyko
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / wykład mgr inż. Pauliny Łyko - biometan w Europie, stan na 2013 rok
W Toruniu, otwarto kilka lat temu nowoczesną stację tankowania CNG, ale zamysłem jej właściciela Biogaz Inwestor Spółka z o.o. było pozyskiwanie tego paliwa ze śmieci komunalnych. Nadal czekamy na rozwinięcie tej koncepcji, aczkolwiek śmieci z miejskiego wysypiska "pracują" na pozyskanie energii elektrycznej i ciepła dla torunian.
Temat biometanu i jego pozyskiwania np. wtłaczania do sieci gazowych jest mocno rozwinięty w Szwecji, Niemczech i Szwajcarii. Jeśli chodzi o Szwecję, to dziś możemy zatankować na 195 stacjach CNG oraz 64 oferujących biometan.
Kazimierz Jonczyk, właściciel nowo otwartej stacji CNG w Kaliszu i hurtowni Eljon podzielił się wiadomościami dotyczącymi wybudowania takiej ważnej dla miasta inwestycji.
- Temat ten to gąszcz przepisów budowlanych, energetycznych czy leasingowych. W moim przypadku trafiałem w ścianę. Urzędnicy dopiero uczyli się tego tematu. Ale dopiąłem swego – powiedział Kazimierz Jonczyk
Punkt tankowania CNG w Kaliszu jest obsługiwany przez kompaktową stację CNG – Aspro SCA 50-4 o wydajności 130 m3/h. Na stacji są dostępne dwie końcówki tankowania gazu ziemnego – NGV-1 oraz NGV-2. Taka konfiguracja stacji pozwala to na szybkie tankowanie nawet dużych pojazdów dostawczych oraz aut ciężarowych zasilanych gazem ziemnym.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Iveco należące do hurtowni Eljon było wzdłuż i wszerz spenetrowane przez uczniów z poznańskich szkół mechanicznych
Stacja zużywa 45 kW prądu elektrycznego potrzebnego do sprężenie gazu ziemnego. Pozwala to na sprężenie gazu dostarczanego pod ciśnieniem 3 barów, aby finalnie otrzymać 125 m3/h. Stacja ma także zapas gazu magazynowanego w stosach - butle o pojemności 2500 litrów, co zapewnia odbiór gazu sprężonego w ilości 600 m3 (np. autobusy).
Pierwsze samochody tankujące tu sprężony metan to auta dostawcze hurtowni Eljon - 15 dostawczych pojazdów z logo Iveco. Jeden z nich przyjechał do Poznania.
Stacja (ul. Metalowców 3) jest czynna codziennie w godzinach 6:00 – 22:00, aktualna cena paliwa to 3,39 zł za m3 CNG
Wojciech Lazarowicz, IMW Industries – przedstawił ciekawą ofertę dotyczącą bezolejowych kompresorów IMW. Firma mieści się w Chilliwack, Kanada, ale operuje na całym świecie sprzedając między innymi bardzo dobre kompresory pracujące w dużym spektrum temperatur (od +40 do minus 40 st. Celsjusza). Bezolejowe kompresory zdały egzamin między innymi w Katarze, jaki na Alasce. Firma rozwija się kompleksowo i świadczy szeroki zakres usług, między innymi: stacje napełniania CNG (już ok. 600 stacji na całym świecie), zbiorniki samochodowe, zbiorniki LNG, przyłącza, nalewaki.
Sławomir Nestorowicz, PIMOT – przedstawił sektor CNG/LNG w Polsce. Dodajmy rozwijający się dość opornie, pomimo sporego potencjału i coraz większej oferty salonów w dziale CNG. Wykładowca, tłumacz języka rosyjskiego zwrócił także uwagę, że coraz więcej miast w Polsce wzbogaca swoją flotę o autobusy zasilane CNG, a także LNG (np. Solbus z Solca Kujawskiego). Niedługa ma powstać także eksperymentalna stacja tankowania skroplonego gazu w Warszawie.
Grzegorz Bryszewski, asf – przedstawił propozycje firmy dotyczącą kompresorów gazowych. W ofercie firmy znajdziemy rozwiązania dla posiadaczy jednego lub kilku samochodów (Bifuel, ECO) – przydomowe stacje CNG (kompresory CNG), dla firm dysponujących flotą kilku, kilkunastu lub kilkudziesięciu samochodów (Bifuel, ECO) – kompresory CNG, stacje CNG. Proponujemy rozwiązania dla firm obsługujących komunikację miejską oraz budowę dystrybutorów CNG na stacjach benzynowych. W stałej ofercie firmy znajdziemy kompresory MCH5 (5 m3/h) i Coltri. Sprężarki asf były także obecne na Wielkim Teście Flotowym 2014.
Krzysztof Gałecki Auto Gaz Mazowsze – kolejny ciekawy wykład na temat pojazdów z napędem CNG, serwisowania i zakupu. Czy warto kupić taki pojazd?
- Zdecydowanie tak, zwłaszcza z udokumentowaną historią przeglądów. Odradzam kupna samochodów z drugiej ręki, zwłaszcza z brakiem stosownej dokumentacji technicznej instalacji – powiedział Krzysztof Gałecki
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Jego firma serwisuje instalacje gazowe Tartarinie, ponadto zajmujemy się montażem i serwisem samochodowych instalacji LPG/CNG takich firm jak: Tartarini (nowe samochody FIAT na gwarancji), ETAGAS, TEC99, KME (Diego, Bingo), AG Centrum (Zenit, Compact), AC (Stag4, Stag300+, Stag300 premium). W ofercie posiada sekwencyjny wtrysk gazu do silników z bezpośrednim wtryskiem paliwa typu JTS, FSI, TFSI, HPI, DISI Mazda CX-7.
Jedną z ciekawszych ofert jest oferta konwersji gazowych w quadach, to pierwsza eksperymentalna propozycja dla tej grypy miłośników klasyfikowanego off-roadu.
Inżynier, praktyk zwrócił uwagę na wymianę oleju silnikowego - markowego, a nie z "czerwonej beczki" (od red.- niewiadomego pochodzenia), regulację luzu zaworowego, wymianę świec zapłonowych i filtra gazu.
- Tylko przestrzeganie tych czynności obsługowych zapewnia zadowolenie z jazdy na gazie - przekonywał Gałecki
Firma AGM jest także autoryzowanym przedstawicielstwem firmy BRC FuelMaker. Nam z kolei bardzo spodobał się kompresor Phil 30 sprężający 1,5 m3/h.
Ciekawostki
Było ich całkiem sporo. Pomijamy na razi samochody komunalne, specjalistyczne i maszyny do przeroby odpadów. Tym zajmiemy się następnym razem. Przekazujemy gorące nowinki z placu boju. Niewątpliwie do takich zaliczyliśmy pojazd elektryczny „astromal” zasilany ogniwem wodorowym. Konstruktorzy, studenci z Politechniki Gdańskiej, koło naukowe „Eco CarPG” wystawili pojazd, który startował w Shell- EcoMaraton, Rotterdam. Formę wykonała firma z Wilkowic k.Leszna.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / "astromal" zasilany ogniwem wodorowym, koszt samego ogniwa fuel cell to 20 tys. zł
W metanowym miasteczku zobaczyliśmy także zbiorniki na sprężony metan wykonane w technologii kompozytowej X-Store firmy Xperion. Xperion Energy & Environment GmbH, to spółka z grupy AVANCO - jest wiodącym producentem wysokociśnieniowych zbiorników typu 4 z siedzibą w Kassel w Niemczech. Firma jest światowym liderem w dziedzinie dostaw części z materiałów kompozytowych dla przemysłu motoryzacyjnego, przemysłu ciężkiego oraz transportu gazu.
Do ciekawostek prezentowanych na Poleko należy też zaliczyć prototypowe instalacje metanowe do quadów importowanych ze Szwecji (Access Motor, Cecetek, CF Moto). Pokazała je firma AGM Krzysztof Gałecki, Mazowsze.
W tym roku wystawcy pokazali sprawdzone kompresory przydomowe, pozwalające zaoszczędzić na CNG. Jedną z wiodących marek jest BRC FeuelMaker. Firma uruchomiła już ponad 50 punktów przyłączy w całej Polsce. Oferta jest kompleksowa, dla dużych i małych firm posiadających od 1-40 pojazdów (czas tankowania w porze nocnej to 5-7 min. dla samochody osobowego kl. A. Nowością jest FMQ BigQ, kompresor bezobsługowy o wydajności 10-14 m3 CNG/h. Pobór energii elektrycznej to 200 W/1m3 CNG, szacunkowy koszt eksploatacji 0,20 PLN/1 m3
W hali były też panele słoneczne do wykorzystania w domkach jednorodzinnych. Kolejną ciekawostką podzielił się z nami Andre Schumann E.ON Moskwa. Dwa VW Passaty 1.4 TSI CNG z Blue Corridor obsługiwały VIP-ów podczas Zimowej Olimpiady w Soczi.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Totalną niespodzianka była metaloplastyka, a dokładniej rzeźby z metalu i... odpadów metalowych przedstawiające stwory z wielu bajek i filmów. Zresztą zobaczcie sami. Świetny pomysł na wykorzystani zużytych części i jeszcze lepsze wykonanie. Pytaliśmy o cenę - dla właściciela firmy PF Wartacz są bezcenne.
redakcja autoflesz.com, obsługa własna