Wracając z Opatowa, zahaczyliśmy o Ćmielów, słynący przede wszystkim z zakładów porcelany. Wydawało się, że to po drodze do Bydgoszczy, korzystając z autostrady A2, ale nasza nawigacja Google szybko skonfigurowała nową trasę przez Ostrów Świętokrzyski - Ćmielów, a w drodze powrotnej (z Ćmielowa) należało pojechać w kierunki Starachowic, aby dostać się na autostradę. Było co oglądać, ale po kolei.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / takie "ledwo trzymające się kupy" chaty, to w m. Wszechświęte normalność. Trudno tu zobaczyć choćby dwa samochody przed chatą...
Autostradą A2 nie pojechaliśmy, bo uważamy, że paskarskie ceny właściciela i zamieszanie z zakupem biletu (opłata już nie jest realizowana na tzw. bramkach), zrezygnowaliśmy z tej przyjemności. Okazało się, że całkiem słusznie. Dlatego od razu informujemy, iż można inaczej np. autostradą A1... na odcinku Toruń-Łódź- Kielce jest nadal bezpłatna.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Wszechświęte i kościół pw. Wszystkich Świętych; fot.4 Emilia Sitarska_Radio Kielce
Z Opatowa zaś do Ćmielowa jest raptem 17,5 km, drogami całkiem przejezdnymi, kiedyś określanymi III klasy przejezdności (odśnieżania). Ale zanim wzięliśmy azymut na Ćmielów trafiliśmy do b. ciekawej wsi Wszechświęte, gdzie w kościele pw. Wszystkich Świętych (gmina Sadowie) ochrzczony został Witold Gombrowicz. Podobno kościół ten, pierwotnie drewniany, pochodził z 1326 roku; obecny murowany fundacji ks. Grocholskiego pochodzi z początków XVIII w. Tu znajduje się nieczynny już cmentarz przykościelny, gdzie można podziwiać sztukę kamieniarską dawnych mistrzów z XIX w. Latem warto tu przyjechać i podróżować rowerem szklakiem Witolda Gombrowicza (urodził się w pobliskich Małoszycach). Niestety, kościół zamknięty na cztery spusty...
Wieś spokojna, malowniczo położona, z zapadającymi się domami, z wybudowaną - dzięki dotacji Unii Europejskiej - drogą do krajowej "dziewiątki" (przez Obręczną).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / zdj. 1-4 Fabryka Porcelany, zdj.5 ruiny zamku (fotoin_net)
Ćmielów – miasteczko, można powiedzieć, iż leży na końcu Ostrowca Świętokrzyskiego. Według danych z 2018 roku Ćmielów liczył 3014 mieszkańców. Dawniej miasto było własnością Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła (w latach 1576–1578). Ale to dzięki rodzinie Szydłowieckich (dokładniej dzięki Jakubowi Szydłowieckiemu) Ćmielów uzyskał prawa miejskie (1505). Tak bogata rodzina musiał mieć swój zamek, dziś to ruina, ale warto wiedzieć, że Krzysztof Szydłowiecki, jeden z ostatnich spadkobierców (1519-1531) znacznie go rozbudował. Jeszcze w XIX w. w zamku mieścił się browar (i tak też mieszkańcy Ćmielowa nazywają tę ruinę), w kolejnym stuleciu była tu łaźnia parowa, Niemcy zaś podczas II wojny światowej zaadoptowali pomieszczenia na szpital polowy.
Dotrzeć tu nie jest trudno, ale najlepiej przy zamarzniętej wodzie, gdyż ruiny są pobudowano na wyspie. Latem podczas suszy można przejść po kamieniach, dziś trzeba być ekwilibrystą, aby po śliskich głazach przejść na wyspę. Niektórym się to daje, inni czekają na ostrą zimę.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Ćmielów ma ogromne konotacje patriotyczne...
Fabryka Porcelany - Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” SA połączyły się. Dziś to największa fabryka porcelany cienkościennej w Europie, ponad 228 lat tradycji. Fabryka Porcelany Ćmielów została założona przez hrabiego Jacka Małachowskiego. 11.09.2021. odsłonięto tablice upamiętniającą hr. Małachowskiego.
Ćmielów – miasteczko, można powiedzieć, iż leży na końcu Ostrowa Świętokrzyskiego. Według danych z 2018 roku Ćmielów liczył 3014 mieszkańców. Dawniej miasto było własnością Mikołaja Krzysztofa Radziwiłła (w latach 1576–1578). Ale to dzięki rodzinie Szydłowieckich (dokładniej dzięki Jakubowi Szydłowieckiemu) Ćmielów uzyskał prawa miejskie (1505). Tak bogata rodzina musiał mieć swój zamek, dziś to ruina, ale warto wiedzieć, że Krzysztof Szydłowiecki, jeden z ostatnich spadkobierców (1519-1531) znacznie go rozbudował. Jeszcze w XIX w. w zamku - jak napisaliśmy wcześniej - mieścił się browar (ponoć wyborny i sławny). Dotrzeć tu (do ruin zamku) jest dość trudno, ale najlepiej odkrywać zgliszcza przy zamarzniętej wodzie, gdyż ruiny są pobudowane na wyspie.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Fabryka Porcelany - Polskie Fabryki Porcelany „Ćmielów” i „Chodzież” SA połączyły się. Dziś to największa fabryka porcelany cienkościennej w Europie, ponad 228 lat tradycji. Fabryka Porcelany Ćmielów została założona przez hrabiego Jacka Małachowskiego.*
*/ 11.09.2021r. odsłonięto tablicę upamiętniającą hr. Małachowskiego. To postać wybitna, aczkolwiek kontrowersyjna (poparł targowiczan)
Ćmielów, zabytkowy kościół pw. Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny
Badania architektoniczne ćmielowskiego kościoła, potwierdzają obecność znacznych elementów pochodzących z XIV w. Dzwonnica ma być jeszcze starsza i pochodzić z końca XIII w.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / obraz łaskami słynący Matki Bożej Pocieszenia z końca wieku XVII, sprowadzony przez ks. Jana Celejowskiego...
Mikołaj Szydłowiecki był hojnym mecenasem sztuki, dzięki jego szczodrobliwości przystąpiono do rozbudowy świątyni (w latach 1509-1510). Do nawy głównej dobudowano kruchtę (od południa), a od wschodu prezbiterium, zakrystia zaś powstała od północy.
Szwedzi, podobnie jak to było na zamku Szydłowieckiego (dziś tylko ruiny) i na zamku Krzysztofa Ossolińskiego w Ujeździe dokonali dzieła zniszczenia, wcześniej (w XVI wieku profanacji dokonali arianie).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Pierwszej rekonstrukcji ołtarzy dokonał Mikołaj Oborski, sufragan krakowski ( 1716 –1741). Gruntowny remont kościoła dokonał się dzięki staraniu ks. proboszcza Samuela Szwykowskiego i wiernych. Kolejny proboszcz ks. prałat Kazimierz Dziewulski zadbał oto, aby kościół wyglądał tak, jak na zdjęciach. Dziś wybudowano także nowa plebanię, stara popada w ruinę, ale warto ją odbudować.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
W ołtarzu głównym znajduje się XVII- wieczny, łaskami słynący obraz MB Pocieszenia (dziś przyozdobiony koroną). Wierni od lat przychodzą tutaj i modłą się o łaskę, być może dlatego kościół WNMP wpisano na listę Sanktuariów Maryjnych w Polsce.
Boczny ołtarz Trójcy Świętej (albo Męki Pańskiej) ufundował ks. Antonio Galangani, który był w Ćmielowie proboszczem w latach 1696-1716. Ten Włoch z pochodzenia, dziekan opatowski, sprowadził ze swej pierwszej ojczyzny rzeźbę Pana Jezusa na krzyżu, dla której wybudował ołtarz. W tle krucyfiksu znajduje się płaskorzeźba Jerozolimy. /źródło: zbigkurzawa.eu/
Barokową chrzcielnice z kamienia wykonał jeden z tutejszych mistrzów w I poł. XVIII w. Naprzeciwko chrzcielnicy znajdziemy rokokową ambonę, są też rokokowe konfesjonały. Zespół kościoła tworzy wysoki mur, popiersie JPII oraz wysoka dzwonnica ( z pięcioma dzwonami). Najstarszy z nich odlano w 1528 roku, o czym świadczy gotycki napis . Co ważne – kościół nie jest zamknięty i można go zwiedzać.
Organy – wykonane w zakładzie organmistrzowskim Jana Buły w Krakowie w 1971 roku, niestety wymagają kolejnej renowacji. Poprzednie, z 1845 roku wymagały wielu modyfikacji i napraw. Dopiero w 1879 roku przeróbki podjął się organmistrz Józef Szymański z Warszawy.
redakcja autoflesz.com