Poznajemy Polskę od morza do Tatr – tak mówią miłośnicy historii, odkrywcy tajemnic czy turyści zakochani w polskiej historii. Idąc tym tropem, nam udało się wreszcie dotrzeć do historycznego Cieszyna, założonego (ponoć) już w 810 roku. W Wielki Piątek było tu dość niemrawo, a pogoda nie zachęcała do zwiedzania. Nie mogliśmy oprzeć się pokusie, aby zobaczyć "co nieco", a licznie rozkwitłe już magnolie utwierdziły nas, że było warto.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Miasto - przedziela rzeka Olza - graniczy z Czeskim Cieszynem, ale to w polskim mieście jest dużo, dużo więcej do zwiedzania, spacerowania (po staromiejskim rynku), podziwiania (najprawdopodobniej) najstarszej rotundy romańskiej w Polsce z XI/XII wieku czy podziwiania wspomnianych magnolii. Ale są też inne atrakcje, jak ruiny zamku, Muzeum Drukarstwa, Wieża Piastowska, most Przyjaźni, pałac Habsburgów (obecnie bardzo ceniona w Polsce szkoła muzyczna I i II stopnia) czy oryginalny przybytek "Kornel i Przyjaciele" (kawiarnia, antykwariat, księgarnia w jednym), o których chcemy opowiedzieć. Sam kształt wąskich uliczek i zakamarków, to urokliwe miejsce dla fotoamatorów i zakochanych. Dotąd takim miastem było Chełmno, ale Cieszyn nas urzekł na wszystkie możliwe sposoby...
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / dawny "Pałac Habsburgów", obecnie Szkoła Muzyczna I i II stopnia...
Jeśli wierzyć kronikarzom i dziejopisarzom, to Cieszyn był zasiedlony znacznie wcześniej, przed rokiem 810 rokiem. Trudno się dziwić, że ma tak długą i ciekawą historię. Trudno nam w kilku zdaniach, opisać wszystko, co jest do zobaczenia w tym pięknym, tętniącym życiem mieście, wiele zabytków (i przybytków) było nieczynnych. Dlatego wróciliśmy tu raz jeszcze...
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / romańska rotunda XI/XII wiek pw. św. Mikołaja z całą pewnością najstarsza budowla tego typu na Śląsku Cieszyńskim i chyba w Polsce...
Wizerunek Rotundy Świętego Mikołaja i Wacława znajduje się na rewersie banknotu 20-złotowego - sprawdźcie!
Musieliśmy znaleźć względnie nowe 20 zł, aby pokazać, że nie jest to lipa. Rotunda istnieje i ma się dobrze...
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Z całą pewnością trzeba zobaczyć wspomnianą rotundę, wzgórze zamkowe, most Przyjaźni łączący Cieszyn z Czeskim Cieszynem (Olza dzieli oba miasta), kościół pw. św. Magdaleny, a przede wszystkim źródełko przy którym spotkali się synowie króla Leszka III (Bolko, Leszko i Czeszko). Ta ostatnia atrakcja ma bardzo ciekawą legendę - trzej bracia zebrali się po długiej wędrówce przy tym źródełku, ciesząc się ze spotkania wypili piwo i założyli... Cieszyn. Dziś źródełko ogrodzone altanką – niestety – nie jest rozpropagowane na materiałach promocyjnych miasta, a turyści nawet nie wiedzą o tej atrakcji. To tak, jakby być w Paryżu i nie zobaczyć wieży Eiffla. Jeśli tu będziecie, koniecznie zajrzyjcie na tyły kościoła św. Magdaleny, a dojdziecie do "Studni Trzech Braci”, bo tak nazwano ten charakterystyczny dla Cieszyna zakątek. Tuż obok jest d. zabytkowa karczma „U studni”.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Wieża Piastowska
Wieża Piastowska stojąca na Górze Zamkowej pochodzi z XIV wieku i jest jednym z najstarszych zabytków Śląska Cieszyńskiego. Obecnie dotrwała jako jedyny dobrze zachowany element średniowiecznego zamku Piastów.
Na zdjęciach widać inny odcień krenelażu, to wynik prac konserwatorskich przeprowadzony w latach 1976-89. Odrestaurowano wówczas wspomniany krenelaż, odtworzono narożne herby i wybudowano taras widokowy z którego widać całą okolice. Niestety w Wielki Piątek wejście było niemożliwe.
Warto tylko dodać, że ceny biletów upoważniające do zwiedzania wieży i rotundy są bardzo przystępne: normalny 7 zł, ulgowy 4 zł.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Wieża Piastowska i rotunda
Legendy mają to do siebie, że nie zawsze zawierają prawdę historyczną. W przypadku Cieszyna - podaje się w oficjalnych materiałach datę lokowania miasta w X w. Cieszyn ma (i miał) naturalne uwarunkowania, aby jako gród zamieszkały przez kilka narodowości, strzegł południowej granicy państwa polskiego. Ze wspomnianego wzgórza zamkowego rozpościera się wspaniała panorama na Czechy.
"Od ok. 1290 r. Cieszyn był stolicą samodzielnego księstwa cieszyńskiego, potem powstałego na bazie księstwa regionu – Śląska Cieszyńskiego" – czytamy w materiałach promocyjnych miasta
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com /
Co ciekawe, od samego początku miasto zamieszkiwane przez wyznawców kilku religii, nie rywalizowało na tym gruncie. Zgodnie żyli tu Niemcy, Czesi, Żydzie, a pod koniec XIX wieku także Węgrzy.
W takiej enklawie powstawały jednak napięcia dot. przynależności terytorialnej Śląska Cieszyńskiego. Rozłam taki nastąpił już w 1920 roku, kiedy to miasto podzielono na wspomniany Cieszyn i Czeski Cieszyn. Warto dodać, iż nawet dziś most dzielący oba miasta jest oznakowany - w połowie – czeskimi i polskimi znakami granicznymi. Jako że jesteśmy mieszkańcami Unii Europejskiej ruch w obu kierunkach odbywa się naturalnie, jak spacer po dużym hipermarkecie.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / nowa, dobudowana część przy "Pałacyku Habsburgów" tzw. oranżeria...
Pałacyk myśliwski Habsburgów
Obecnie, w miejscu dawnego zamku, wznosi się pałac. Wybudował go, zatrudniając najlepszych murarskich mistrzów, arcyksiążę Karol Habsburg (1838 r.). Do dziś funkcjonuje jako pałacyk myśliwski.
Piętrowa budowla powstała na rzucie odwróconej litery T, z dobudowanymi w drugiej połowie XIX w. skrzydłami bocznymi. Skrzydło południowe położone jest prostopadle do głównej części budowli - skrzydło północne zaś... równolegle.
Pałac myśliwski, jeden z ważnych elementów krajobrazu cieszyńskiego wzgórza zamkowego, wzniesiono na ruinach zabudowań obronnych pochodzących jeszcze z XIV w. Obecnie mieści się w nim Śląski Zamek Sztuki i Przedsiębiorczości.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Arcyksiążę Karol zatrudnił znanego wiedeńskiego architekta J. Kornhäusela w latach 1838–1840 i zatwierdził jego budowę w stylu późnego klasycyzmu. Z najstarszej XVI/XVII-wiecznej budowy zachowały się dwie basteje obronne oraz budynek bramy wjazdowej na teren zamku.
W pałacu mieściły się pokoje gościnne dla przedstawicieli rodziny cesarskiej Habsburgów oraz kancelaria Komory Cieszyńskiej (cesarskiego zarządu dobrami dawnego Księstwa Cieszyńskiego). Po prawej stronie pałacu zbudowano klasycystyczną oranżerię, którą rozebrano w latach 60-tych XX w. i odbudowano w latach 2003–2004. Koncertował w niej m.in. Franciszek Liszt.
Przed pałacem zaprojektowano symetryczny podjazd z ogrodową rzeźbą na środku – w okresie międzywojennym zastąpiono ją okazałym pomnikiem „Ślązaczki” autorstwa J. Raszki. Po II wojnie światowej do początku lat 90. znajdował się tutaj pomnik Armii Czerwonej. Dalej na skraju dziedzińca zamkowego znajduje się pomnik Jana Kubisza - zasłużonego pedagoga, nauczyciela i poety.
Od 1947 r., pałac jest siedzibą cenionej w Polsce szkoły muzycznej, której uczniami byli m. in. Stanisław Hadyna, Karol Stryja czy, Jan Sztwiertnia. /źródło: odtur.pl/
redakcja autoflesz.com