Sobota, 16 listopada br. Młodzież z Młodzieżowego Domu Kultury nr 2 w Bydgoszczy odwiedziła Gdańsk-Oliwę (w tym archikatedrę oliwską). Głównym celem tej bardzo udanej wycieczki była sesja fotograficzna uczniów Koła Fotografii Cyfrowej EMDEK-u, pozostali zaś uczestnicy - w drodze wyróżnienia - za pierwszy semestr nauki wysłuchali 20- minutowego koncertu w wykonaniu wirtuoza organów; później było zwiedzanie archikatedry.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Koronowane głowy stawiały tu pierwsze kroki
Po koncercie w wykonaniu Pani prof. Hanny Dys było zwiedzanie archikatedry, były też opowieści o ossariach i sarkofagach, jak również przekaz o koronowanych głowach tu stawiających swoje kroki: król Zygmunt III Waza z małżonką Anną Habsburżanką, Władysław IV, ks. Maria Ludwika Gonzaga, Jan III Sobieski z królową Marysieńką, August II Mocny, Kazimierz Jagiellończyk czy król Władysław IV. Historia dawnej Polski jest w archikatedrze zapisana na każdym kroku wędrówki po kościelnym ambicie (łac. ambitus - obieg, obwód, obejście).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / kaplica Krzyża Świętego, pod nią (schodami w dół) znajduje się krypta biskupów gdańskich. Kopuła zwieńczona latarnią..
Słabe światło zastane - mały problem dla fotoamatora
Uczniowi z dużym zapałem wykorzystali poznane już arkana fotografa-amatora i jeszcze przed koncertem przystąpili do swojej pierwszej sesji. Warto tylko dodać, że światło zastane we wnętrzu archikatedry, przynajmniej w tym dniu, nie było sprzymierzeńcem uczniów. Drugim takim utrudnieniem było zalecenie, aby nie korzystać z lampy błyskowej. W obiektach sakralnych bardzo często zabrania się korzystania z tego dobrodziejstwa wspomagającego warsztat fotografa.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / feretron Matki Boskiej Oliwskiej
Kościół - wybudowany w XIII wieku, podniesiony długo, długo później do rangi archikatedry
Sama archikatedra jest nadal przepiękna na takie właśnie sesje, zdjęcia ślubne, okolicznościowe prezentacje. Nie ukrywamy jednak, że głownie do archikatedry - gości, wiernych, muzyków przyciągają organy mistrza Wulffa (ale nie tylko organy). To jedne z najlepszych organów w Polsce i Europie. Toccata i Fuga d-moll, BWV 565 Jana Sebastiana Bacha powoduje szybsze bicie serca w wykonaniu prof. Hanny Dys. Warto dodać, że w oliwskiej archikatedrze organizowane są letnie festiwale organowe, na które są zapraszani wirtuozi organów nie tylko z Europy.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / ołtarz główny i przepiękne stalle...
We wnętrzu archikatedry są 23 ołtarze, o dużej wartości artystycznej, reprezentujące trzy style architektoniczne: renesans, (przeważający) barok i rokoko.
W ambicie (obejście, krużganki za ołtarzem) znajduje się kaplica św. Krzyża, zwana też kaplicą Opacką. Jest to najstarsza spośród kaplic w katedrze, zaś niżej znajduje się krypta biskupia, gdzie pochowani są biskupi gdańscy, w tym abp Tadeusz Gocłowski (w maju 2016 r.). Jedną z najcenniejszych ikon jest feretron Matki Boskiej Oliwskiej, tuż przy wejściu, po lewej stronie.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / transept ze strefą sacrum, dawniej był to ołtarz główny ufundowany przez opatów: Dawida Konarskiego i Rafała Kosa...
Oliwa od samego była miejscem pochówku książąt pomorskich, dlatego znajduje się tu ich grobowiec. Grobowiec wykonano z czarnego marmuru (wykonany najprawdopodobniej przez flamandzkiego rzeźbiarza i architekta Wilhelm van den Blocke); w niedalekiej bliskości wejścia do zakrystii. To forma sarkofagu łacińskim napisem: „Grobowiec przesłanych książąt pomorskich, fundatorów tej budowli”.
Prospekt organowy wypełnia przęsło nawy głównej, w samym centrum wkomponowano owalne, witrażowe okno. Uwagę przyciągają niezwykle bogate prace snycerskie z 25 figurami: muzykujących aniołów, Dawida, św. Cecylii, z "wirującym" słońcem i gwiazdami.
Ponadto w czasie koncertu organy mistrza Wulffa* są dyskretnie podświetlane w takt akordów organowych dając obraz słonecznych refleksów świetlnych.
*/ Zostały zbudowane w latach 1763-1788 przez Jana Wulfa z Ornety, a ukończone przez organmistrza gdańskiego Fryderyka Rudolfa Dalitza. Składają się z 7876 piszczałek wykonanych z drewna dębowego, jodłowego, sosnowego (te monumentalne ze stopów cyny)...
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / Kaplica Mariacka
Co nieco o samej archikatedrze
Wzniesiona w XIII w. przez cystersów. Gotycka trzynawowa bazylika, ma aż 107 m i jest najdłuższym kościołem w Polsce (aczkolwiek obecnie sanktuarium w Licheniu jest nieco dłuższe 139 m). W pięknych, gotyckich wnętrzach znajdziemy wiele cennych dzieł sztuki, w tym barokowy ołtarz główny i 23 ołtarze boczne, rokokową ambonę z grubym złoceniem, przepiękne stalle, obrazy znanych malarzy (w tym Hermana Hana). Kilka dekad temu odkryto (odkuwając tynki) malowidła ścienne, które można zobaczyć przechodząc przez ambit.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Na zewnątrz, tuż przy wejściu głównym widać symbol (biało niebieski) informujący o zabytku, prawem chronionym. 30 grudnia 1925 r. papież Pius XI erygował diecezję gdańską podnosząc katolicki kościół w Oliwie do rangi katedry.
- przeczytaj koniecznie:
Archikatedra w Oliwie – jeden z najpiękniejszych polskich kościołów, najcenniejsze organy
redakcja autoflesz.com
Zdjęcia: Nikon D7100, obiektyw Sigma17-50, f/2,8