Poluźnienie obostrzeń dotyczących pandemii SARS- CoV-2 spowodowało żywsze zainteresowanie Polaków ojczyzną i jej najpiękniejszymi zakątkami. Lobbyści turystyki przypomnieli niemal natychmiast słowo staycation, czyli spędzanie wakacji we własnym kraju. Jeśli tak, to niewątpliwie do takich miejsc należy Dolny Śląsk. Dziś chcemy, co nieco, ruszyć temat Przesieki i jej niewątpliwych atrakcji. Po burzliwym okresie pandemii wrócimy tu jeszcze, aby spenetrować jeszcze dokładniej Kaskady Myi. Naprawdę warto!
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Przesieka to niedoceniana wieś, przepięknie położona, choć pomijana przez turystów, którzy wolą oklepane już atrakcje pobliskiego Karpacza czy Szklarskiej Poręby. Dlaczego tutaj dotarliśmy, odpowiedź jest prosta – w poszukiwaniu zagadek z okresu II wojny światowej, a także dwóch górskich potoków Podgórnej i Myi - czystych jak kryształ górskich. To niewątpliwe atrakcje, które spotkacie na wspomnianej przez nas Drodze Sudeckiej, z przepięknie zaprojektowanymi mostkami z granitowych ciosów. Wszystko zbudowali więźniowie z pobliskiego, nazistowskiego obozu pracy das Zwangarbeitslager nieopodal Borowic. Oba potoki łączą się właśnie w Przesiece, a apogeum przygody stanowi próg tektoniczny Wodospad Podgórnej i kaskady Myi. Wszystko macie na wyciągniecie aparatu lub smartfona. Wokół znajdziecie wyjątkowo urokliwe kotły eworsyjne i lasy bukowo-świerkowe.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Odcienie piękna można długo opisywać, ale kilka zdjęć, które załączamy powie więcej niż szablonowe 1000 słów.
Wodospad Podgórnej - to trzeci pod względem wysokości wodospad w polskiej części Karkonoszy. Potok Podgórnej ma swoje źródło na wzniesieniu Małego Szyszaka (1436 m), a topniejące śniegi i sieć górskich dopływów zasila ten potok nieustannie, nawet w okresie suszy.
Na przestrzeni dziejów, potok wyżłobił piękny, otoczony gęstym lasem i skalistymi formacjami wąwóz. Jego ucho igielne przebiega właśnie w Przesiece, tworząc niezwykle urokliwy 10. metrowy próg skalny. Na jednej z kaskad utworzyła się eworsyjna niecka, w której latem można popływać, a zimą morsy hartują swoje ciało.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Wodospad Podgórnej jest jednym z geostanowisk Karkonoskiego Parku Krajobrazowego. To trzeba zobaczyć i chociaż zamoczyć nogi w tym potoku. Otoczenie wodospadu stanowi dolnoreglowy las bukowy z jodłą i świerkiem. Warto w tym miejscu dodać, iż lasy reglowe Karkonoszy, szczególnie w Górach Izerskich umierają, więc Nadleśnictwo „Śnieżka” w Kowarach nasadziło obecnie genetycznie lasy mieszane, mające doprowadzić – w dłuższej perspektywie – do jej pierwotnej formy.
Jeśli możecie poświecić trochę czasu na poznanie polskich atrakcji turystycznych, w tej części Karkonoszy, to macie wręcz wymarzony czas na odpoczynek, odcięcie od pogoni w nowo otwartych galeriach handlowych, do tego bez samochodu i ograniczeń dot. komunikacji miejskiej. Można dotrzeć tu rowerem, skuterem lub motocyklem. Pamiętajcie jednak, że Drogą Sudecką nie przejedziecie z powodu jej zamknięcia (tylko rowery są uprzywilejowane). Choć Wodospad Podgórnej nie osiąga imponujących rozmiarów, to z całą pewnością jest jednym z najbardziej urokliwych, tuż obok Kamieńczyka czy Szklarki. Czystość wody będzie kolejnym darem dla zmęczonego piechura czy turysty.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Do wodospadu można także dojść pieszo z pobliskiego Karpacza wybierając szlak najbardziej odpowiedni dla wieku i wytrenowania turysty. Pomiędzy meandrami wodospadu prowadzi czarny szlak z Przesieki do Sosnówki. Niestety, nie polecamy tego szlaku seniorom i dzieciom – zbyt trudny, a chybotliwe i śliskie kamienie potoku są zwyczajnie... niebezpieczne.
Z mniej znanych faktów warto dodać, że na potoku Podgórnej rząd Donalda Tuska planował zbudować elektrownię wodną. Plany te zablokował Maciej Popkiewicz, nauczyciel akademicki, wraz żoną i mieszkańcami malowniczej Przesieki. Udało się, a zerowej klasy czystości strumień zadziwia formą, florą i fauną każdego turystę.
Przesieka d. Matejkowice – wieś położona w Dolinie Czerwienia, Podgórnej i Myi, administracyjnie należy do gm. Podgórzyn. Oprócz wspomnianych atrakcji (półki skalne, Wodospad Podgórnej, Kaskady Myi, lasy bukowe) Przesieka wpisała się do annałów dziedzictwa narodowego. To tu w 1945 roku odnaleziono dzieła Jana Matejki skradzione przez nazistów, zarekwirowane przez Rosjan, odnalezione przez Polaków pod wodzą prof. Lorentza (Unia Lubelska, Batory pod Pskowem, Rejtan – Upadek Polski; w skrzyniach gospody Waldschlösschen ).
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / postument wzniesiony przez mieszkańców i przyjaciół Przysieki przed DW Olimpia
Dzieła Matejki zostały wywiezione w 1944 roku ze Lwowa, przez Wiśnicz do m. Hain** (dawna nazwa Przesieki). Jeszcze w 1945 roku Przesieka nazywała się Matejkowice, aby pod koniec roku otrzymać urzędową nazwę Przesieka. Ale miejscowa ludność używała nazwy Matejkowice jeszcze do 1950 roku. Polonia zamieszkała np. w Kanadzie do dziś pisze o Matejkowicach.
Przed DW Olimpia postawiono stosowny obelisk upamiętniający fakt odnalezienia dzieł Jana Matejki.* Prawdopodobnie powstanie tu muzeum słynnego polskiego malarza.
*/ W 100. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości, w 450. rocznicę zawarcia Unii Lubelskiej oraz w 125. rocznicę śmierci artysty, mieszkańcy i miłośnicy Przesieki (2018-2019) ufundowali ten obelisk. Oficjalne odsłonięcie odbyło się 28 września 2019 r. Gość honorowym była Maria Serafińska-Domańska – kustosz Muzeum Pamiątek po Janie Matejce „Koryznówka” w Wiśniczu - Oddziału Muzeum Okręgowego w Tarnowie oraz rodzina żony Jana Matejki. /więcej:www.przesieka1945.pl/
**/ Ta górska, spokojna wieś z chwilą zakończenia wojny nadal nosiła niemiecką nazwę Hain. Pierwszą, doraźną próbą zmian nazw miejscowości Dolnego Śląska było obwieszczenie Pełnomocnika Rządu RP na Okręg Administracyjny Dolnego Śląska (był nim Stanisław Piaskowski) z dn. 11 VI 1945 roku w sprawie polskich nazw miejscowości. Ukazało się ono w Biuletynie Urzędowym Nr 1 Generalnego Pełnomocnika dla Ziem Odzyskanych z 19 VI 1945 r. /źródło: menway.interia.pl/
redakcja autoflesz.com
Źródło: przesieka1945.pl, menway.interia.pl