Sanktuarium Matki Bożej Miłosiernej w Białej Rawskiej to jeden najważniejszy elementów sakralnych w tym makroregionie centralnej Polski. 12 czerwca Roku Milenijnego cudowny obraz Matki Bożej Miłosiernej został ukoronowany przez kard. Józefa Glempa. Korony zaś pobłogosławił Jan Paweł II podczas wizyty apostolskiej w Łowiczu 14 czerwca 1999 roku. Dzień przed kolejną rocznicą niepodległości Polski nie było w świątyni dodatkowych atrakcji, nawet flagi państwowe zawieszono dopiero po głównej mszy św. w niedzielę. Niestety nie mogliśmy tu być 11 listopada, aby wspólnie celebrować 101 rocznicę obchodów NIEPODLEGŁOŚCI.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Słynący z łask cudowny obraz znajduje się w nawie głównej, w rawskim sanktuarium pod wezwaniem św. Wojciecha. Staraniem bp chełmskiego Mikołaja Kościeleckiego kościół lokowano na początku XVI w. (budowę zakończono w 1518 r.). Legenda tego miejsca głosi, że obraz dla tutejszego kościoła ufundowała w XVI wieku królowa Bona, dziedziczka księstwa rawskiego.
Parafianie nazywają wizerunek Maryi Matką Miłosierną, która dokonała wielu uzdrowień, a śluby zawierane w tym sanktuarium należą do najszczęśliwszych związków małżeńskich. Masza św., zwłaszcza w Dniu Niepodległości celebrowana jest niezwykle uroczyście, a ławy kościelne nie mogą pomieścić wszystkich parafian i gości.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / sanktuarium stoi na miejscu starego drewnianego kościoła, pochodzącego z XIII, a być może nawet XII wieku
Wnętrze kościoła jest jednonawowe, murowane, ale posiada elementy architektoniczne w różnych stylach. Kościół został znacznie rozbudowany na początku XVI wieku, ale częściowo spłonął podczas najazdu szwedzkiego. Staraniem wiernych i łowickiego biskupa został mozolnie odbudowany. Jednak to nie koniec złych wiadomości, po kolejnym pożarze w 1864 roku, świątynię odbudowano, ale w stylu stanisławowskim. Ściany kościoła pokryto wprawdzie freskami, jednak daleko im do dzieł Willmanna z sanktuarium w Krzeszowie czy zespołu klasztornego w Lubiążu.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / obecny wygląd świątynia uzyskała po odbudowach po pożarach z końcu XVII wieku i z 1846 roku oraz dobudowaniu w II poł. XIX wieku neogotyckiej fasady; wokół kościoła ostał się cmentarz...
Niemniej, to bardzo urokliwa świątynia, do tego dobrze zarządzana przez ks. proboszcza, który inwestuje w ten zabytek wszystkie oszczędności. We wnętrzu uwagę przyciąga dekoracyjna barokowa ambona w kształcie łodzi z rozpiętym żaglem. Wokół świątyni rozciąga się kamienny mur pochodzącym z XVI wieku, a dzwonnica w żaden sposób nie pasuje do stylu stanisławowskiego. Niemniej jednak zachowała się w bardzo dobrym stanie.
Ciekawostki
W XVII i XVIII wieku, przy kościele istniał szpital i schronisko dla ubogich, istniała też szkoła parafialna prowadzona przez zakonników. W roku 1918 nastąpiła kasata zakonu kanoników regularnych, parafia Biała Rawska przeszła pod zarząd duchowieństwa diecezjalnego i stała się siedzibą dekanatu.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / fot.3 zabytkowa chrzcielnica, misa pochodzi z XV w.
Rok 1959 to usilne starania proboszcza o odnowienie świątyni na okoliczność chrztu Polski. Dziś, w okresie posługi obecnego proboszcza ks. dra Bogdana Zatorskiego nabiera blasku (widoczne remonty, ogrzewanie podłogowe).
W głównym ołtarzu znajduje się wzmiankowany wcześniej obraz Matki Bożej Miłosiernej oraz obraz św. Anny z Maryją w otoczeniu apostołów – Piotra z kluczami, Pawła z mieczem i św. Wojciecha z wiosłem i pastorałem.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / cudowny obraz Matki Bożej Miłosiernej
Warto jeszcze zwrócić uwagę na freski namalowane techniką „al secco” (farby wodne na suchym tynku) przedstawiające rocznicę chrztu Polski. Z kolei na północnej ścianie bocznej widnieje fresk namalowany techniką sgraffito* przedstawiający działalność św. Wojciecha.
*/ technika sgraffita ściennego polegała na nakładaniu kolejnych, kolorowych warstw tynku lub kolorowych glin i na zeskrobywaniu fragmentów warstw wierzchnich w czasie, kiedy jeszcze one nie zaschły
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com
Organy
Niestety o organach wiemy niewiele, gdyż materiał źródłowy jest skąpy, ale dla chcącego nie trudnego. Z naszych dociekań wynika, że obecne organy piszczałkowe zbudował Józef Szymański*, jeden z najbardziej znanych konstruktorów tego instrumentu. Organy najprawdopodobniej powstały ponad 127 lat temu i są podobne do tych z gotyckiego kościoła w Tarczynie. W każdym bądź razie są sprawne i dopełniają każdej ceremonii i mszy św. w sanktuarium. Na uwagę zasługuje piękny, wyraźny głos pani organistki. To rzadkość, aby połączyć zarówno technikę gry na organach ze śpiewem do mszy św.
*/ Józef Szymański - jeden z najbardziej cenionych organmistrzów krajowych. W 1885 roku, jako pierwszy w Polsce, wybudował organy wyposażone w wiatrownicę stożkową. Zmarł w 1982 roku.
Krótka historia miasteczka
Biała Rawska to jedna z najstarszych osad na Mazowszu. Już w XII wieku była grodem kasztelańskim, pełniącym ważne role administracyjne. Pierwsza pisemna wzmianka o wsi pochodzi z 1295 roku, jeszcze pod nazwą „Bela”. W XIV wieku kasztelania przeniosła się do Rawy Mazowieckiej. W 1498 roku Biała uzyskała prawa miejskie. Od XIV do XVI wieku miejscowość przeżywała swój największy rozwój - była wtedy własnością biskupów chełmskich. Oprócz cotygodniowych targów w mieście odbywało się 16 jarmarków w ciągu roku. Do czasów rozbiorów Biała była siedzibą powiatu.
fot. Krzysztof Golec, autoflesz.com / fot.2 dzwonnica wybudowana w 1932 roku, fot.4 rynek Białej Rawskiej
Potop szwedzki spowodował upadek i zniszczenie miasta. Do XIX wieku liczba mieszkańców nie przekroczyła 200 osób. Kiedy do miasta zaczęli przyjeżdżać Żydzi, Biała zaczęła się rozwijać. Zyskując w 1900 roku już 2000 mieszkańców. Mimo rozwoju miasto straciło prawa miejskie w 1870 roku, ponownie je odzyskując w 1925r.
Okres wojennej okupacji niemieckiej spowodował wiele zniszczeń i zmniejszenie liczby ludności o ponad połowę. Do dziś można tu spotkać "pamiątki" po przejściu frontu wschodniego. Dziś Biała Rawska to małe miasteczko rozwijające się (ponad 3200 mieszkańców), bazujące na usługach i licznych plantacjach jabłoni.
redakcja autoflesz.com